— 412 — 



schimmel 1 ), die in de aarde of in de mest zetelt ; door de bo- 

 venste lagen van de bemeste aarde in pot of zaadbak te 

 ontsmetten, kan men de ziekte voorkomen. De beste methode 

 van ontsmetten is die met kokend water; een groote ketel 

 met kokend water is noodig; men overgiet hiermee, heel 

 langzaam voortgaande, de geheele oppervlakte der (reeds 

 bemeste) aarde van pot of zaadbak. Maar het zal den meesten 

 wel gaan, zooals het mij gewoonlijk gaat, nl. dat men het er 

 maar op aan laat komen en de kans loopt nu en dan wat 

 van zijn zaaisel te zien wegvallen door „omvallers". Met het 

 oog op deze ziekte, is het goed niet te lang te wachten met 

 uitpianten ; eenmaal uitgeplant ondervinden de plantjes er 

 heel weinig last meer van. 



Een ander ding, dat ons bij de kiemplantjes in den zaadbak 

 zorgen geeft, is de juiste hoeveelheid zon. Krijgen zij te weinig 

 zon, dan worden zij ijl en geelachtig en zwak; zij verdragen 

 het uitpianten dan slecht. Laten wij ze zonder meer voort- 

 durend in de felle zon staan, dan krijgen wij last, dat een 

 aantal gaat omvallen ; het schijnt dat de felle hitte het sten- 

 geltje aan den voet beschadigt. 



Het is dus telkens de vraag : „wel in de zon, of niet in de 

 zon." Ik doe gewoonlijk zoo, dat ik 's ochtends vroeg de potten 

 in het volle zonlicht zet; al naar gelang de dag helder zonnig 

 of meer bewolkt is, worden ze later weer in de schaduw 

 gezet; op zeer zonnige dagen gaan ze om half elf of elf uur 

 weer in de schaduw; anders eerst later. 



Als de grootste blaadjes ongeveer 6 cM. lang zijn (bladsteel 

 inbegrepen), kan men gaan uitpianten op het bed. Maar ook 

 oudere plantjes met grootere bladeren laten zich nog best 

 overplanten. 



Op het bed worden de andijvieplantjes op 1 bij 1 voet uit- 

 geplant. Na het uitpianten moeten zij tegen de zon beschermd 

 worden ; men kan dit doen door een groot blad (bv. een stuk 



1) Welke schimmel het is, werd nog niet onderzocht. In Europa en 

 Amerika zijn er verschillende schimmelsoorten bekend, die deze ziekte 

 („omvallers" zeggen wij „Wurzelbrand" zeggen de Duitschers, „damping of" 

 de Engelscben) veroorzaken (o.a. Pythium de Baryanum, Olpidium, Bortrytis) 



