— 417 — 



Gewassen, waarvan de vruchten als groente worden gegeten 

 i. Tomaten. 



Tomaten worden eerst uitgezaaid in pot of zaadbak, of in 

 een hoekje van den groententuin. Zij zijn weinig gevoelig voor 

 zon en men kan ze gerust dadelijk in de volle zon laten staan. 

 Als ze een 5 a 10 cM. groot zijn, worden zij uitgeplant. Als 

 kiemplantjes geven zij heel wat minder zorg dan sla of 

 andijvie. 



Op plaatsen, waar zij goed gedijen, mag men gerust een 

 plantwijdte van 1 J / 2 voet in de rij nemen en de rijen 3 voet 

 van elkaar houden (wij krijgen dan 2 rijen op ons bed van 4 

 a, 5 voet breedte) 



Waar de grond niet besmet is met de bacterie, die de ver- 

 welkingsziekte veroorzaakt, kan men van zijn tomaten bijzonder 

 veel plezier hebben en een groot aantal vruchten oogsten. 

 Helaas is echter * de grond op verschillende plaatsen hier te 

 lande, vooral in de lagere streken, zwaar besmet met deze 

 parasiet. Dit is ook te Buitenzorg het geval. Toen ik een 

 tiental jaren geleden hier voor het eerst een tomaten-tuintje had 

 gemaakt, slaagde de aanplant prachtig en nog gedurende 

 eenigen tijd had ik zonder moeite geregeld tomaten uit mijn 

 eigen tuin; vrij spoedig trad echter de verwelkingsziekte op 

 en na dien tijd gelukte het al spoedig niet meer één enkele 

 plant gezond te houden. De teelt moest opgegeven worden. 

 Mijn tegenwoordige tuin, die op een andere plaats is gelegen, 

 was reeds van den aanvang af zeer zwaar met deze ziekte besmet 

 en het is mij hier dan ook nog nooit gelukt één enkele plant 

 tot vollen wasdom te brengen. Reeds als de plantjes een 

 10-tal cM groot zijn,, gaan er sommige verwelken en afster- 

 ven ; andere houden het langer uit en brengen soms een hoogst 

 enkele vrucht tot rijpheid, maar tot een eenigszins bevredi- 

 gende vruchtdracht brengt geen enkele het; de teelt is hier 

 dus onmogelijk. 



Tegen deze kwaal staan wij volkomen machteloos. 



Op plaatsen, waar deze ziekte niet in den grond zit, zou het 

 de moeite waard zijn, eens verschillende tomaten- variëteiten 

 te beproeven. Er bestaan er vele, zoowel in Europa als in 

 Amerika. 



