469 — 



bemachtigd kon worden. Larven en poppen van Cryptolaemus 

 werden nog niet aangetroffen en konden derhalve niet mee- 

 genomen worden. 



Toen ik op 18 April 1918, ondanks de scheepvaartmoeilijk- 

 heden, eindelijk mijn reis naar Japan kon voortzetten, was ik 

 in het bezit van een kleine 400 levende Cryptolaemus-kevertjes. 

 Verder had ik gelegenheid gehad een 100-tal exemplaren te 

 bemachtigen van Rhizobius ventralis, een wat kleiner lieve- 

 heersbeestje, oorspronkelijk ook uit Australië ingevoerd en 

 nu op Hawaii algemeen, maar volgens Mr, Fullaway min- 

 der vraatzuchtig dan Cryptolaemus. De Pkizobius-kev er tjes 

 werden hoofdzakelijk verzameld op Psidium guajacum met 

 Pseudococcus nipae en op Pandanus met Tylococcus giffardi. 

 Tenslotte voerde ik bij mijn voorraad mee een 10-tal exemplaren 

 van een kleine Scymnus- soort, Sc. biguttatus, door Mr. Ful- 

 laway indertijd op de Philippijnen als vijand van Pseudococcus 

 virgatus verzameld en naar Hawaii overgebracht. 



Overbrengen van Cryptolaemus naar Java. 



Voor de methode van overbrengen dezer zending mocht ik 

 uiterst waardevolle raadgevingen ontvangen van Mr. Fulla- 

 way, welke m.i. de oorzaak zijn geweest, dat ondanks de lang- 

 durige reis en den korten tijd van voorbereiding het overbren- 

 gen der lieveheersbeestjes is mogen slagen. Zooals bekend, 

 werden vroeger lieveheersbeestjes algemeen zóó overgebracht, 

 dat men de larven of beter de kevertjes met een flinke hoe- 

 veelheid van hun voedsel in kistjes verpakte en met de eerste 

 scheepsgelegenheid verzond. Duurde de reis wat lang, dan 

 bleek bij aankomst de partij bijna altijd door voedselgebrek 

 omgekomen te zijn. Bracht men de kevertjes persoonlijk over 

 en voederde men ze onderweg, dan was daarvoor noodza- 

 kelijk, dat tevens een groote hoeveelheid levend voedsel 

 (planten met luis bezet) werd meegevoerd, wat veel moeilijk- 

 heden meebracht. Gewoonlijk kon bovendien op deze wijze 

 gedurende een lange reis slechts aan een gering aantal ke- 

 vertjes geregeld voldoende voedsel verschaft worden. Of men 

 Coccinelliden-k e v er tj es wel eens met succes in „cold- 

 storage" heeft overgezonden, is mij niet bekend. Wel zijn 



Teysmannia, afl- 10. 30 



