— 512 — 



Wat het ziektebeeld betreft, komt Mej. Wilbrink 's be- 

 schrijving- in principe met die van GROENEWEGE overeen. Als 

 de voornaamste makroskopische ziekteverschijnselen worden 

 beschouwd : het voorkomen van chlorotische, spoedig verdro- 

 gende strooken op de bladeren en de aanwezigheid van roode 

 vaatbundels in de knoopen en geledingen. Chlorotische of 

 verdrogende strooken op de bladeren, zonder dat in de sten- 

 gels roode vaatbundels te vinden zijn, hebben een andere 

 oorzaak dan gomziekte. Daarentegen wil de afwezigheid van 

 chlorotische verschijnselen op de bladeren nog niet zeggen, 

 dat de planten niet gomziek zijn. In dat gedeelte van de op- 

 perhuid, hetwelk de chlorotische strooken op de bladeren 

 bekleedt, zijn de huidmondjes weinig of niet geopend, ook 

 niet wanneer zij op de normale groene gedeelten van het 

 blad zeer sterk geopend zijn. Waar verder in deze strepen 

 het bladgroen geheel of grootendeels ontbreekt, heeft in deze 

 weefsels ook geen assimilatie plaats. Men vindt hier dan ook 

 geen zetmeel in de cellen der zetmeelscheede. 



Als verschijnselen van meer secundairen aard worden be- 

 schouwd het meer of minder sterke verdrogen van de bladkroon, 

 misvormingen van den jongen bladkoker of een zich onvol- 

 komen ontrollen van de jonge bladeren („pokkaq boeng*'), 

 groeistagnatie in de stengels. Een ontijdige verhouting van 

 het stengelweefsel en het sterk uitloopen van de zijoogen; einde- 

 lijk, vooral bij zeer sterk aangetaste planten, het wegrotten 

 van het geheele wortelstelsel, zoodat men de planten gemak- 

 kelijk uit den grond kan trekken. Toch zijn van al deze tal- 

 rijke symptomen slechts de chlorotische strepen op de bladeren 

 voor de gomziekte specifiek; wanneer deze ontbreken, is het 

 bv. op het oog moeilijk te zeggen, of men met sereh- of met 

 gomziekte te maken heeft; ook de als gevolg van wortelrot 

 of bibitrot optredende verkleuringen der vaatbundels zijn soms 

 niet van gomziekte te onderscheiden. Zoo kan, als men niet 

 een bacteriologisch onderzoek wil instellen, slechts een plant- 

 proef over de natuur der ziekte beslissen, waarbij dan op het 

 volgende gelet moet worden. Bibits van serehzieke planten 

 geven weer serehzieke planten, zij kiemen en wortelen niet 

 opvallend slechter dan die van gezonde planten ; bibits van 



