— 513 — 



wortelrot- of bibitrotzieke planten wortelen en kiemen nor- 

 maal; bibits van gomzieke planten wortelen daarentegen 

 slecht of niet en leveren, wanneer zij kiemen, spoedig af- 

 stervende of misvormde spruiten. 



Tot dezelfde overeenstemmende resultaten zijn Groenewege 

 en Mej. Wilbrink over het algemeen gekomen bij het mi- 

 kroskopisch onderzoek. De ziekte beperkt zich in de stengels 

 tot het houtgedeelte van de vaatbundels, waar kleurlooze of 

 gekleurde wondgom, een verkleuring der vaatwanden en 

 massa's van bacteriën zijn waar te nemen, terwijl het zeef ge- 

 deelte meestal niet wordt aangetast. Waar bij het uitgroeien 

 der geledingen* de primaire ring- en spiraalvaten worden ver- 

 scheurd en in plaats daarvan een intercellulaire gang, de zoogen. 

 lysigene holte, ontstaat, vindt men later de in de vaten ge- 

 vormde wondgom en de bacteriënmassa's in de lysigene holte 

 terug. Bij sterke aantasting gaat in de oudere stadiën de 

 gomvorming op het houtparenchym, en, bij wijze van hooge 

 uitzondering, zelfs op het zeefgedeelte over. In dit stadium 

 is soms van het voorkomen van bacteriën in de vaatbundels 

 niet meer veel waar te nemen; in andere gevallen ziet men 

 daarentegen, dat een ware invasie van bacteriën heeft plaats 

 gegrepen, zoodat niet alleen de houtvaten, maar ook het zeef- 

 gedeelte en het houtparenchym daarmee als overstroomd zijn. 

 Daarbij is echter mikroskopisch ook reeds vast te stellen, dat 

 men niet meer met één soort bacteriën te maken heeft, maar 

 dat meerdere vormen naast elkaar voorkomen. 



Buiten de vaatbundels konden in het gomzieke riet geen 

 bacteriën worden waargenomen. Alleen daar, waar de weef- 

 sels tot rotting zijn overgegaan of op het punt staan dit te 

 doen, komen ook in het parenchym bacteriën voor, maar dit 

 verschijnsel is stellig slechts secundair. 



In tegenstelling met de verhoudingen in de stengels, waar 

 dus de ziekte gewoonlijk tot de vaatbundels gelocaliseerd 

 blijft, ziet men in bladschijf en bladscheede, dat de chlorophyl- 

 houdende weefsels, die de zieke vaatbundels omgeven, steeds 

 mede onder de aantasting hebben te lijden. De chlorophyl- 

 korreltjes degenereeren en blijven slechts in klein aantal aan- 



