- 515 — 



Nu staat vast, dat beide onderzoekers over dezelfde ziekte 

 hebben gewerkt, want hun beschrijvingen komen zooals wij 

 hebben gezien, volkomen met elkaar overeen ; daarentegen 

 zijn, zooals deze tabel bewijst, de organismen, die zij als de 

 oorzaak beschouwen, niet identiek. Er bestaan dus slechts 

 twee mogelijkheden : óf verscheidene organismen zijn in staat 

 om gomziekteachtige verschijnselen te veroorzaken, óf de eene 

 van deze twee bacteriën is een pseudovorm. 



Er dient eerst te worden nagegaan, op welke wijze de 

 twee schrijvers de pathogeniteit van hun bacteriën aan- 

 toonen. Groenewege stak jonge spruiten, waarvan de wortels 

 gekwetst waren, in een kolfje met water, waarin hij zijn bac- 

 terie had gebracht. Na 5 a 6 dagen was de bacterie al in 

 den stengel aan te toonen. Deze opzuigingsproef bewijst dus, 

 dat deze bacterie door de waterbeweging in de houtvaten 

 wordt medegevoerd en dat ze daar gemakkelijk kan leven. 

 Maar een andere kwestie is, of zij door haar aanwezigheid in 

 deze vaten de verschijnselen van gomziekte bij de proefplant 

 heeft veroorzaakt, en daaromtrent vermeldt Gr. niets, ook niet, 

 of zij de vaten heeft rood gekleurd. Daarentegen heeft hij 

 een aantal proeven genomen, waarbij door insnijdingen en 

 naaldprikken groote hoeveelheden van zijn bacterie in de bibits 

 en stengels werden geënt. Bij de bibits was geen uistkomst 

 waar te nemen. Zij groeiden gedurende drie maanden goed 

 door. Geen enkel gomziekte-symptoom was er aan de planten 

 te bespeuren. De planten hadden een normaal ontwikkeld, 

 gezond wortelstelsel. Noch mikroskopisch, noch bacteriologisch 

 kon in de planten de gomziekte-bacterie worden aangetoond 

 Ook de stengelinjecties slaagden niet. ,.De planten werden 

 op een leeftijd van drie tot vier maanden stuk voor stuk onder- 

 zocht. Geen enkele plant bleek door gomziekte te zijn aan- 

 getast, zoodat de entproeven zonder succes waren gebleven. 

 Zelfs in de onmiddellijke omgeving van de entwonden was de 

 bacterie niet meer terug te vinden na dit tijdsverloop". 



Gelijksoortige inentingsproeven heeft nu ook Mej. Wilbrink 

 genomen. Na drie maanden vertoonden „alle bladeren . . . verdro- 

 gende, chlorotische strooken, tot de nog onontrolde topbladeren 

 incluis; hoogere oogen gezwollen, sommige al vrij ver uitge- 



