— 516 — 



loopen ; prik heeft rood plekje gevormd, waarvan roode vaat- 

 bundels uitgaan, die in de hoogere oogen zeer talrijk worden 

 en tot vlak onder het vegetatiepunt zijn te vervolgen ; dit 

 laatste is intensief rood gekleurd; in het parenchym komen 

 hier en daar roodbruine plekken voor". Uit- en inwendig 

 werd dus een typisch gomziektebeeld verkregen. Daaruit trekt 

 Mej. Wilbrink de slotsom, dat haar bacterie de echte gom- 

 ziekte-bacterie is. De gele pseudogomziekte-bacterie, waar- 

 mede Gr. heeft gewerkt, werd door Mej. Wilbrink ook 

 gevonden en in het begin van haar onderzoek ook op haar 

 beurt als de oorzaak der ziekte beschouwd. De moeilijkheid 

 is echter deze, dat de eveneens gele echte gomziekte-bacterie 

 veel langzamer groeit dan de pseudovorm en dus gewoonlijk 

 door den pseudovorm wordt overwoekerd. 



Dit meeningsverschil over het vraagstuk, welke bacterie als 

 de oorzaak der gomziekte dient te worden beschouwd, heeft 

 ook diepgaand verschil in de opvattingen omtrent de versprei- 

 ding der ziekte ten gevolge. Er zijn hier drie vragen uit 

 elkaar te houden: 1. Waar komt de gomziekte-bacterie voor? 

 2. Welke organen van de plant zijn voor de infectie vatbaar ? 

 en 3. Op welke wijze kan de gomziekte bacterie deze orga- 

 nen bereiken? 



Groenewege vindt, dat zijn bacterie in den grond voorkomt. 

 Mej. Wilbrink daarentegen beweert, dat haar bacterie noch 

 in den grond noch in het gewone irrigatiewater kon worden 

 aangetoond; verder, dat in aarde en in irrigatiewater, die ver- 

 mengd werden met zieke rietdeelen, de smetstof wel na 24 uur 

 nog aanwezig was, maar bv. na 14 dagen al was verdwenen 

 en dat in het uitgeperste sap van een zieken stengel de viru- 

 lentie al na 24 uur was verloren gegaan. 



Voor eenzelfde meeningsverschil komen wij te staan bij het 

 tweede vraagstuk, nl. welke organen voor de infectie vatbaar 

 zijn. Hier beweert GROENEWEGE. dat slechts de wortels vat- 

 baar zijn, resp. den ingang vormen voor de ziekte, daaren- 

 tegen niet de bibit, de stengels en de bladeren. Mej. Wil- 

 brink vindt bij haar bacterie, dat de stengels en ook de bi- 

 bits zoowel vóór als direct na het planten vatbaar zijn, daar- 

 entegen niet de wortels en niet de bladeren. 



