— 532 — 



tractor zich voortbeweegt; een inrichting tot overschakelen is 

 per se noodig om het aantal ontstekingen in een andere ver- 

 houding tot de voortbewegingssnelheid te kunnen brengen. 

 Dat ligt in den aard van den motor, een aard, die op dit 

 punt onaangenaam verschilt van dien van de stoommachine. 



Zware motoren zijn wel eens voorzien van een inrichting, 

 die bij den motorbouw wordt aangegeven als regulateur. De 

 inrichting stelt automatisch een cylinder buiten werking, wan- 

 neer de belasting van de machine buiten weten van de machi- 

 nist wordt verminderd. Een verzwaring van de belasting zal 

 bij zulk een deels ontlasten motor een automatische inschui- 

 ving van een nieuwe krachtbron ten gevolge hebben, zoodat 

 de motor met de zwaardere belasting als een sterkere machine 

 zijn geregelden gang houdt. Maar ook voor zulke motoren 

 blijft het geiden, dat zij, „werkend met volle capaciteit", moeten 

 stoppen bij verzwaring van den arbeid. 



Geen enkele motor mag aan geregelden arbeid gesteld 

 worden, die zijn volle capaciteit vraagt, indien het kan voor- 

 komen, dat die arbeid af en toe wordt verzwaard, want hij 

 kan zijn tempo niet vertragen zonder zijn kracht daarbij in 

 te boeten. 



Een geringe overbelasting voor korten tijd is wel te over- 

 winnen door de levende kracht van den motor en dit des te 

 gemakkelijker, naarmate de motor zwaarder is, de massa van 

 het voertuig grooter en vooral naarmate de snelheid daarvan 

 grooter is. Voor een tractor is daarvan niet veel te verwachten. 



Een regulateur als hierboven bedoeld, voorkomt door auto- 

 matische kleplichting, dat het aantal slagen van den motor 

 het toelaatbare maximum overschrijdt. 



Stopt een tractor af en toe zonder door te malen, dan is hij 

 óf te zwaar belast, is er een te kleine marge gelaten voor 

 toevallige terreinverzwaringen, óf de chauffeur kan niet rijden 

 en weet zijn vaart niet te onderhouden door de gasregeling 

 en door desnoods tijdig over te schakelen. 



K. van der Veer. 



