— 538 — 



den tractor met stilstaander! en uitgeschakelden motor voort 

 te trekken aan een dynamometer, die aangeeft hoe groot de 

 kracht is, die in staat is om den tractor over het veld, waarop 

 hij werken moet, voort te bewegen, Het is te begrijpen, dat 

 deze Tw zoo gering mogelijk moet zijn om met een minimum 

 hoeveelheid arbeidsvermogen overwonnen te kunnen worden. 



De tweede wrijving, die we thans aan de orde stellen, 

 zullen we aanduiden door de letters Sw (Stuw-wrijving). 

 Daaronder verstaan we den weerstand, dien de wielen onder- 

 vinden, wanneer de motor zich met zijn volle kracht tegen 

 den bodem afzet om vooruit te komen. Men zou dezen Sw 

 kunnen meten door den tractor met stilstaanden en uitgescha- 

 kelden motor en onbeweeglijk vastgebonden wielen voort te 

 trekken aan een dynamometer, die aangeeft, hoe groot de 

 kracht is, die den tractor onder die omstandigheden over het 

 veld kan voortsleepen. 



Zoo goed als de Tw zoo gering mogelijk dient te zijn, zoo 

 zeker zal de Sw groot genoeg moeten zijn om den weerstand 

 te kunnen overwinnen, dien de tractor bij zijn voortbeweging 

 ondervindt. Naarmate Sw grooter is, zal de tractor zich krach- 

 tiger tegen den bodem kunnen afzetten. De kracht waarmede 

 de motor op de wielen werkt, zullen we aanduiden door de 

 letters Mk. Duiden we den weerstand van de werktuigen, 

 die achter den tractor zijn gehangen voor de verrichting van 

 de landbouwwerkzaamheden (ploeg, eg, cultivator, zaaimachine, 

 maaimachine, enz.) aan door de letters Ww (Werktuigen- 

 weerstand), dan kunnen we de volgende vergelijking opschrij- 

 ven. (De Ww kan gemeten worden door het werktuig voort 

 te trekken aan een dynamometer). Mk =? Sw ^> Tw -f- Ww. 



Om met een minimum kosten en moeite een maximum 

 resultaat te verkrijgen, zal de inrichting van de werktuigen, 

 die den veldarbeid verrichten, zoo moeten zijn, dat de op hen 

 uitgeoefende trekkracht een zoo groot mogelijk nuttig effect 

 heeft. Deze eisch is bij het gebruik van dieren als trekkracht 

 natuurlijk even klemmend. (Voor Freesmachines, waarbij de 

 motor rechtstreeks den veldarbeid verricht, verwijs ik naar 

 het slot van deze reeks artikelen. Daarbij gelden geheel andere 

 verhoudingen.) Ww zal dus in het algemeen aangeven, wat 



