Joh. Feanckenii Botanologia. 



21 



de novo seri postulant, tales sunt fruges omnes et legumina, satureja, ocymum, majorana et 



ejus generis (?) alia. Quaedam per plures annos, ut lavendula, hyssopus, ruta , leu- 



cojum et similes, quae tamen 4 aut 6 annos vix superant et ingruente asperiore frigore fa- 

 cile ernoriuntur. Quibusdam radicum quidem vita in nmltos est annos, sed supcrficiei vix in 

 paucos annos, sic ophioglossum uno sc spectandum prsebet mense intra idus maji et junii, 

 sic fumaria ilia bulbosa, quam nonnulli radicem cavam vocant, chelidonium minus apud nos 

 mense aprilis, maji et junii conspiciuntur. Qiuudam perpetuo frondent, ut palma, laurus, 

 abies, qua3dam quotannis folia amittunt, ut pleraeque arbores ceterae. 



IX. Secundum amici tiara natalem vel inimicitiam, quae inter ill as observan- 

 tur. Olea nempe quercum non modo adversatur, sed in scrobe posita, ubi quercus crat, non 

 vivit. Sic silici [o siligini? silicire?] ct arundini ea est ininiicitia, ut altera alterius copia 

 circumsepta, velut inimica manu pressa, intereat. Sic brassica sub vite non proficit; vitis 

 brassicam suis capreolis non complectitur, licet cetera. Ruta ficui vicina felicius crescit 

 adeoque semina promovet. 



X. Ratione formae extern re. Sic recta est pinus, curva vitis, turbinata cypres- 

 sus, rotundus juncus, angulosus cyperus, cava arundo, frequentibus spinis horrida dumus, uva 

 crispa, nodis cornus, eminentiis palmes. Quaedam folia habent serrata, aliae rotunda, aliae 

 acuta. Hue pertinet etiam illud, quod quibusdam, aetatis mutatione, inimutatione aliqua con- 

 tingit. Sic vitis, initio recta, aetate contorquetur. Malvae etiam et aliarum plantarum caulis, 

 initio plenus, senescentiuin est cavus. Nux juglans, initio lenis, senescens fit rugosa. Lac- 

 tuca, initio mitis, vetustatc satis reddatur aspera et horrida. 



XI. Ratione tern perame nti. Quaedam calidae, frigidae, humidae et siccae sunt, 

 vel calidae simul et humidae, frigidae et humidae, calidae et siccae, frigidae et siccae vel etiam 

 ex harum qualitate cum moderatione temperatae, ut postea in enumeratione speciali plantarum. 



XII. In modo sub stan tiae. Quaedam habent crassam, quercus; quaedam tenuem, 

 nardus; quaedam raram, bedera arborescens, ex qua pocula confecta vinum non retinent; quae- 

 dam densam, hebeuus, lignum guajacum; aliae gravem, buxus; alite levem, subcr; ceterae 

 stirpes omnes, quamvis non eodem modo dur<« et molles, aquis supernatant. 



XIII. Sap ore. Qiuedam saporis sunt adstringentis, folia quercus; quaedam acerbi, 

 ut phyllitis; acidi, hydropiper; insipidi, ut blitum; misti ex amaro et acri, mentha sarra- 

 cenica. llursum plantarum quaedam totac sunt insipidae, aliae totae sunt sapore praeditae, aliae 

 partibus tantum vel sapiunt vel insipiunt. Tota insipida est malva, blitum, atriplex. Tota 

 sapore praedita mala citria. Quamquam quae hujus sunt generis, aliae eundem saporem in 

 omnibus partibus obtinent, allium, caepa, quibus idem est in radice, caule et semine sapor, 

 aliae in diversis partibus diversum habent saporem, citrium malum, cujus radix, folia, flos 

 amarum, fructus vero extimuin corticem acrem simul habet et amarum, carnem subdulcem, 

 suecum acidum, amarum semen. Sic neque illae conveniunt, quae secundum partes saporem 

 certum obtinent, sed aliixj eum liabent in radice sola, ut cyperus, aliae in sola superficie, et 

 hae quidem in supertieie tota, ut amaracus, cujus folia, rami, flores, semina insignem habent 

 saporem; radix insipida; vel in solo fiore, ut rosa ac viola; aliae solo fructu, ut fraga et 

 vaccinia, rubi idaei. Quaelibet autem harum vel saporem suum constanter retinent, ut allium, 

 caepa, vel eundem pro actatis, soli vel aeris varietate induta. Sic quidam fructus subdulces 

 successu temporis dulces fiunt, sic uvae initio acerbae postmodo fiunt acidae, tandem dulces. 

 Ita pro aeris varietate mutatur sapor, quod deprehenditur in raphano, quurn in pluviali con- 

 stitutione minus est aeris, pepones vero minus sunt dulces. Sic varietas regionis saporem 



