114 



R. F. Fkistedt, 



SAPONABIA l ) calefacit et siccat ordine tertio. 

 Radix cum farina hordei et vino decocta omnis generis tubercula discutit, sternu- 

 tamenta movet et cum melle trita ac naribus illita multam pituitam elicit, intus 

 sumpta ad drachm, sem. vel serup. ij cum vino vel aqua mulsa etiam pituitam va- 

 lide per alvum purgat. Commendatur quoqixe ab aliis ad venenosorum animalium 

 morsus et pestilentem contagionem. 



SATUREJA -) excalefaeit et siccat ordine tertio. 

 Satureja in vino cocta et pota medetur pulmonis et thoracis vitiis frigidis, 

 nam crassos lentosque humores extenuat et coneoquit, menstrua et urinam provocat; 

 uterum ac ventriculum flatibus distentum expurgat ac sudorem copiose elicit. Cibis 

 admixta ventriculi digestionem adjuvat et flatulentos spiritus turn ventris, turn inte- 

 stinorum valide expellit. 



Satyrium basilicum maculosum vide Palraa Christi. Saxifragia hircina vide Piinpinella major. 

 Saxifragia rubra vide Filipendula. Saxifragia lutea pratensis vide lluta pratensis. 



SCABIOSA 3 ) calida et sicca est ordine secundo. 

 Adversus scabiem, unde nonien accepit, et ceteras cutis infectiones mirifice 

 celebratur, ut constat recentiorum experimento. Attenuat et incidit crassos et lentos 

 humores; bine pulmonis et pectoris excrementa valide educit. Nam, teste Fernelio, 

 ingenita facilitate pulmonem adeo efficaciter expurgat, ut ejus turn abscessus atque 

 vomicas, turn etiam pleuritidas proprietate rumpat et expurget. Proinde boc decoc- 

 tum pectorale e scabiosa paratum dictis vitiis utilissima est, quod sic commode pa- 

 rari potest: Recipe Scabiosa? M 2, radicis Iiquiritise incisae unc. j, seminis anisi, 

 fceniculi ana unc. j, ficus numero duodeeim, radicum ireos drachm, ij, decoquantur 

 prius ineisa et contusa in lb. jv aquae fontanae purae vel in aqua mulsa ad medias 

 vel tertias; deinde liquor transcoletur per linteum mundum et addatur vel saccharum 

 vel mel rosatium pro placito melioris saporis gratia; de hoc decocto vesperi et mane 

 duabus ante coenam et prandium horis bibe bonum haustum. Maturat omnia apo- 

 steinata pectoris et thoracis atque per tussim excrementa crassa vel purulenta expur- 

 gat. Adversus pestem quoque valde efticax est scabiosa in vino cocta et pota vel 

 succus ejus jv unc. pondere cum vino haustus, sed sudor mox provocandus est et 

 iterum atque iterum eadem potio repetenda, donee pestiferse luis contagium totaliter 

 fuerit evictum. Valent quoque folia scabiosa3 recentia cum sale trita et anthraci pe- 

 stilenti imposita, nam divino quodam miraculo (ut asserit Arnold, de villa nova) 

 authracem cito rumpunt, destruunt et inortificant. 



SCABIOSA MAXIMA 4 ). 



Convenit viribus cum pnecedente, omnibus quoque vulneribus, prjesertim pec- 

 toris egregie medetur. 



') Trag., Gesx., Don. et al. Saponaria officinalis L. 



2 ) Dod., Lob. et al. Satureja hortensis L. — Syn. Thymbra Gesn. et al. 



:i ) Lon., Fuchs., Tab. et al. ex p. Trichera arvensis (L.) 



4 ) Vix certe extricari potest. Sc. max. leucanthemos Cam. sec. Bauh. est Sc. 

 leucantlia L.; Sc. alpina max. Tab. S. alpina L. ; Sc. major Matth. Ccntaurea Sca- 

 biosa L. — Syn. Stoebe ad has oranes (sec. Tab.) multascjue alias relatum. 



