— 68 — 



novam rerum naturalinm disclplinis aperuit viam, eanmKji;e exinde admirabilis pro- 

 gressio, atque incredibilis cursus factus est, fietque in posterum sine ulla dubitatioue, 

 nuUis terminis circumscriptis ; qua in re maximam equidem tibi, Doctissime, laudem 

 tribuo : veram illam orationis tuae partem, quae Academicis certaminibus expungit 

 qioidqvAd nulla detegat abdila rerum, non diffiteor, animum meiim valde incertum, 

 ancipitem, sollicitumqiie tenuisse atque tenere. Quam quidem sententiam tuam, ad 

 morales, quas vocant, socialesque, nec non philosophicas scientias, benigne et, quem- 

 admodum ipsarum fert natura, temperanter te relaturum confido. Namque pbilo- 

 sopbiae bistoria, quae caeterarum demum moralium disciplinarum principium et fons 

 dici potest, abunde testatur , non equidem dixerim, easdem perpetua vice res in 

 plurimos philosophorum sermones adductas esse, sed cum iisdem rebus formam in 

 dies contineuter meliorem sese spectandam praebuisse, et clariorem interdum quam- 

 dam lucem adraotam esse siiblimiori — quid loquor? — sublimissimae enimvero, 

 atque infinitae Veritati, cujus naturam humanae mentes frustra jamdudum explorare 

 nituntur, totis saepe in hoc unum coUatis excelsiornm ingeniorum viribus. 



« Piane vetustioris non minusquam recentioris philosopMae bistoria docemur, huma- 

 narum mentium agitationem vimque compesci nullomodo posse, ne constante invictaque 

 contentione in id ipsum quod occultum est, deusissimisque circumdatum tenebris, 

 perpetuo inquirere numquam desinant : quo tandem futuro exitu? Ego quidem nescio, 

 nec video, undenam aliqua hujusce rei spes possit mortalibus illucere : nisì quod, 

 arcanis velis aliqua ex parte sublatis, nostrae intelligentiae faciem suam longe splen- 

 didissimam exhibet lex illa moralis, quae propter nullam aliam rationem causamque 

 est, quam quod quia est, nec aliiinde petit, sed in se ipsa habet, semperque babuit 

 aeternamque babebit imperandi vim, quamque ideo absolutam appellamus ; ea qui- 

 dem lex, quae, mira atque inexplicabili Inter se pugnantium amica concordia, cum 

 se simplicissimam atque perspicuam praebet vulgari cujusque ex populo vel cras- 

 siori intellectui, tum se, voluti arcanum quiddam, quod comprebendi non possit, 

 altissimis doctissimorum ingeniis exhibet. Itaque ajo, miram hanc clarissimam, eam- 

 demque arcanam, atque inexplieabilem naturam praeseferentem legem, ni oculis cer- 

 nendas ipsa evulgat, at certe ipsam indigitare res magnas ex se certissimas, quam- 

 quam adhuc ignotas, vel non bene perspectas, et uunquam fortassis humanis mentibus 

 probe perspiciendas. 



« Verumtamen, Sapientissime Vir, vel sic accepta, ut modo dixi, panilo severiore 

 sententia tua, vereor, ne vires desint enixe conaturo, ut et ipse, quantum est in me 

 positum, rationibus prospiciam hujus caeterarum principis Societatis, quae tali me 

 dignatur honore. Hoc interim in tempore, ut quam plurimas gratias Collegis tuis, am- 

 plissimis viris, meo quidem nomine agas, eorumque mìhi velis indulgentiam comparare, 

 te vehementer, etiam atque etiam, rogo — Vale «Pescator». 



VIEO PEBILLVSTEI. E. LYNCEOEVM ACADEMIAE PEINCIPI ET SODALIBVS 

 EIVSDEM VIEIS DOCTISSIMIS EESIDENTIBVS IN ALMA VEBE SALVTEM! 



« Accepi literas atque tesseram, insperata mihi et maximi pretii testimonia, 

 quibus renuncior cooptatus iater K. Lyuceorum Academiae Sodales, adscriptos discl- 

 plinis moralibus, historicis et philologicis. 



