42 



libus evidentissime permutatas pi'ofert, qui casus in Bolrychio lanuginoso cum panicula fer- 

 tili semper obvenit, cujus quoque specimen vidi, in quo pinna lateralis media versus medium 

 in paniculam transmutata est. In Botrychio: daucifolio frondis sic dictae apex seu pinna 

 terminalis in paniculani Iransformata est. In Botrychio Lunaria deinde sporangia in parte 

 fdliacea huc illuc sparsa non raro ohveniunt et talia quoque observavit Kaulfuss (enum. 25). 

 Vidi specimen Ophioglossi vulgati, cujus spica marginem fohaceum utrinque duas lineas latiim 

 evidentissime venosum habuit, et obveniunt plures Ophioglossi species, in quihus apex spicae 

 foliaccus nudusque est. Interim denominatio consueta frondis pro parte sterili denuo in usum 

 trahitur, quia hic terminus longo usu quamdam aucloritatem sihi vindicavit et forsitan loco 

 claritatis obscuritas in descriptionibus produci possit. 



Stirpes hujus parvi ordinis in toto orbe terrarum a circulo polari usque in tropicam 

 regionem obveniunt et plantas vernales sistunt. Ordo Ophioglosseacearum in pauca dividitur 

 genera, quae solummodo inflorescentiaj figura et dispositione sporangiorum dislinguuntur, sed 

 quodvis pecullarem habitum possidet, qui ad discernenda genera magis adjuvat, quam consuetim 

 fatetur. Vernatione stricta et sporangiis simplicissiniis Ophioglossaceae in serie lineari ordinum 

 plantarum inferiorem occupat locum quam Filicinearum quivis alius ordo. 



Parvitate non obstante hicce ordo in tres subordines dividitur, qui habitu externo 

 inter se plane absimiles sunt, Ophiogiossaceae ex orbe primaevo nondum deiectae sunt, 

 nam ectypum paniculae Botrychio similis ad Botrychium vix pertinere videtui\ 



Subordo I. BOTRYCHIACEAE. Venae flabellatae aut pinnatae. Panicula ferlilis 

 ramosa. Sporangia. biserialia, erecta^ libera. • 



I. BOTRYCHIUM Swartz. 



Venae flabellatae aut pinnatae, simplices aut furcatae, internae, venuHsque apice ob- 

 tuso liberae. Panicula fertilis raniosissima ,. ramis (rachiolis) planis aut semiteretibus plus 

 minus marginatis. Sporangia biserialia, libera, erecta, sessilia, globosa, ab apice ad basim in 

 valvas duas aequales hemisphaericas demum patentissimas dehiscentia. 



Rhizoma subglobosum. Stipes teres, basi squamis duabus oppositis scariosis tenuibus 

 dilatatis et ima basi gemmam frondem futuri et postfuturi anni involucrantibus stipatus. Fasci- 

 culus vasorum in stipite unicus centralis teres magnus, in apice stipitis duo ininores quoque 

 teretes. Frons aut subcarnosa exsiccata coriacea aut herbacea tenuis> aut simplex aut pinnata 

 aut pinnato-decomposita, aut sessilis aut petiolata, aut solitaria aut rarius et praecipue in B. 

 matricarioide duae- — ^tres alternae. Venae internae, tenuissimae, venulisque apice libero obtuso 

 infra marginem frondis desinentes, in fronde subcarnosa crebrae flabellatae semel — pluries fur- 

 catae, in fronde herbacea pinnatae distantes furcatae aut simplices. Panicula fructifera e 

 pinna inferiore frondis transmutata exorta , pedunculata, distiche ramosa-ramosissima , ramis 

 ramulisque alternis suboppositisque planis aut supra planis subtus convexis plus minus mar^ 

 ginatis in utroque margine ergo in serie duplici sporangia sessilia allerna gerentibus. Sporae 



