41 



OPHIOGLOSSACEAE. 



Ophioglosseae R. Brown, Kaulf. 



Sporangia in rachi paniculata immarginata aut in spica compressa aut in panicula 

 spiciformi cylitidrica sessilia^ hypophylla, aut biserialia distincta aut biserialia connata aut glo- 

 merata, unilocularia , coriacea, in valvas duas ab apice versus basim dehisccnlia, exannu- 

 lata, laevia nec reticulato-cellulosa. Sporae globosae aut tetraedricae, Vernatio erecta, striciaj 

 rhizomate gemmifero. • 



Rhizoma subglobosum aut oblongum aut repens. Frondes stipite tereti, unica vice 

 plano, suffultae, aut usque ad basim slipitis bipartitae, una sterili altera fertili, aut usque ad 

 apiceni stipitis bipartitae, partitionibus opposilis, inferiore fertili in paniculam aut spicam 

 pedunculatas commutata, superiore foliacea simplici aut palmato - lobata aut pinnatim aut 

 ternatim composita, aut frons sterilis a fertili distincta et dissimilis. Fasciculi vasorum in 

 stipite crebri, tenuissimi, in circulum simplicem dispositi, aut unicus centralis teres satis niag- 

 nus. Venae in frondis parte fei'tili rarissime aut nonnisi in spica marginata quorumdam 

 Ophioglossorum distinguendae , hinc solummodo in frondis parle sterili i^bvenientes, aut fla- 

 bellatae creberrimae apice libero desinentes costaque rulla, aut in maculis hexagonoideis 

 reliculato-anastomosantes, aut e costa pinnatae creberrimae furcatae simplicescpie, aut unica 

 vice internae simplices vix distinguendae. Rachis fertilis in Bolrychio inpaniculam ramosissimam 

 disticham sporangia biserialia gerentem, in Rhizoglosso, Ophioglosso, Ophiodermate et Cheiro- 

 glossa in spicam compressam disticham sporangia quoque biserialia gerentem, in Helmin- 

 thoslachyde in paniculam spicaeformem sporangia glomerata sessilia gerentem permutata. 

 Sporangia laevissima, coriacea, nullo reticulo cellularum donata, ab apice versus hasim in 

 valvas duns regulariter dehiscentia et demum hiantia, aut globosa libera erecta, aut globosa 

 vel subglobosa horizontalia serie longitudinali connata, aut globosa inversa connata liberaque. 

 Sporae hyalinae, laeves, minutissimae. Vernatio erecta, stricta, frondes proximi anni aut in 

 gemma interna basi stipitis involucrata aut in gemma laterali contentae» 



Frondem esse pinnatam pinna inferiore ferlili superiore sterili probatur, quod stipes 

 solummodo unicum fasciculum aut unicum circulum fascicuIoi'um vasorum continet, cum e 

 contrario, si frondes duae plus minus connatae adessenl, stipites duo cum duobus fasciculis 

 aut cum duobus circulis fasciculorum vasorum adesse deberent. Porro asscrtio mea probatur, 

 quod pinna sterilis frondis Botrychii Lunariae subinde non solum ad basim sed quoque inter 

 ramos foliaceos paniculas duas laterales pedunculatas parvas aut mediocres c laciniis sleri- 



6 



