— 426 — 



(Chronic, Pararne, Fiaccadori, 1857, p. 206). Crede a quel milite di Carlo- 

 magno, un po' balordo, ma di smisurata statura e di grossissime membra, e 

 agli speroni da lui lasciati sul davanzale di un'alta finestra, ove solo le sue 

 braccia potevano giungere, e che poi furono rinvenuti colassù tutti rugginosi. 

 Ma lasciamo ch'ei parli in suo latino : 



« Veruni huius tempore parlamenti (1231) aliquid accidit, quod non extimo omit- 

 tendum. Nam ad hoc parlamentum cum principibus Àlamanie miles quidam Ricardus no- 

 mine curialis advenit, qui temporibus Karoli Magni scutifer Oliverii Dacie ducis fuit, qui 

 fuit unus de 12 palatinis et Eolandi socius specialis. Fredericusjgitur imperator hunc mi- 

 litem coram principibus requisivit, si tempore aliquo Eavennae cum Karolo fuerat, et si 

 in ipsa posset aliqua secreta ostendere, per que verbis illius posset certa fìdes haberi. Tunc 

 ille ait: « Cum Karolo et lìolando et meo domino Oliverio fui in hac civitate, et si mecum 

 circa civitatem volueritis equitare, certa vobis ostendam inditia, per que me verum dicere 

 cognoscetis ». Equitavit igitur imperator ad quoddam monasterium prope urbem, dixitque 

 Ricardus ad eum: « In hoc monasterio est quedam capella pulcerrima, quam hedifìcari 

 fecit Galla Placida, opere mosaico decorata, in qua de alabastro sunt tria sepulcra, in quo- 

 rum uno imperatoris Theodosii corpus est positura, iuxta quem ensis eius cum vexillo tale 

 preferente insigne est positus. In alio est sue corpus uxoris cum suarum duarum corpo- 

 rihus filiarum. Sed in tercio corpus est Helisei prophete de Constantinopoli cum aliis huc 

 translatum ». Itaque iuxta dieta Ricardi capellam imperator invenit, sed propter antiqui - 

 tatem et exerescentias fluviorum sic terris opertam, ut introitus per ostium non pateret in 

 eam. Terram igitur iussit effodi et usque ad pavimentum capelle optime excavari, quibus 

 sic per omnia actis capellam intravit, ubi, ut Ricardus dixerat, tres archas invenit. Cumque 

 archa Theodosii fuisset aperta, cum vexillo et spata inventum est corpus eius, et quia in 

 archa una veritas erat inventa, noluit imperator archas alias aperiri. Sed Philippus archie- 

 piscopus Ravemias, qui archiepiscopo illi successerat, qui cum Frederico ad hec fuerat, ad 

 preces fratris Bonaventure, qui fratrum Minorum generalis rainister tunc erat, factus po- 

 stea Cardinalis et episcopus Albanensis, archara Helisei cum processione maxima cleri- 

 corum nec non et religiosorum, aperuit et integrum corpus eius invenit, dictoque fratri Bo- 

 naventure prò reliquiis unum dentem concessit. Iterum Ricardus ille iam dictus eius quod 

 dicebat alium signum dedit. Dicebat enim, quod in Karoli comitatu erat miles quidam di- 

 scretionis sensu permodicus, sed stature longitudine eximius, ita quod vix inveniri posset 

 aliquod corpori suo aptum, capiti pileum, calcaria pedibus et manui cirotheca, nisi ad eius 

 fierent de novo mensuram. Contigit autem semel quod imperator Karolus subito de Ra- 

 venna discederat, ita quod multi recessum ex militibus nescientes, eum non fuerint tunc 

 secuti. Inter quos vir iste longissimus accipere pre festinantia sua calcaria est oblitus et 

 ideo tarde Karolum est secutus. Et quia sine calcaribus equitabat, omnium derisui expo- 

 situs erat, quia sequi alios non valebat, eo quod calcaria sua in quadam fenestra huius 

 claustri reliquerat, que sic alta erat, quod nullus alius preter ipsum manum illue mittere 

 poterai At illi, qui cum imperatore erant, investigantes ibi fenestras in eo latere quo di- 

 cebat, derelicta. calcaria repererunt propter antiquitatem rubiginosa, quamvis fuerint de- 

 aurata, tanteque magnitudinis erant, ut admirationi fierent universis, tanquam quoddam 

 novum et insolitum mirarentur. Itaque habemus in hiis fidem Theodosii quam sequamur, 

 qui monasterium istud extruxerat seque ibi sepeliri mandaverat : habemus et sanctitatem 

 Helisei eximiam, quam affectibus veneremur: habemus longevitatem Ricardi cum longitu- 

 dine corporis, quam miremur. Et in hiis omnibus divinam nobis est attendere maiestatem, 

 quam in omnibus et ex omnibus collaudemus, que facit magna et inscruptabilia, quorum 

 non est numerus ». 



