— 422 — 



propter hoc ipsum esset subiectum, cuiuscumque scientiae possemus assignare infinita 

 subiecta. 



Ad argumentum P. V. dico quod argumentum supponit falsum quod corpus ma- 

 teriale sit subiectum in libro Physicae, imo principia naturai ia sunt ibi subiectum. 



Quem locum occupet iste Liber. Quaestio secunda. 



Haec est secunda quaestio mota in prima textus (sic) de ordine huius libri, quem- 

 nam locum obtineat iste liber inter ceteros libros philosophiae naturalis. Ordo enim 

 necessarius est in scientiis, et loquor hic de ordine doctrinae, et non perfectionis; quia 

 ordine perfectionis est primus iste liber. 

 Ch. 2 recto In hac materia sunt opiniones. Avicenna in Naturalibus, quem fere omnes latini 



insequuntur, tenet quod sit sextus in ordine; et ponunt librum De plantis in septimo 

 loco, et librum De animalibus in ultimo loco. Huic sententiae multi adversantur. De 

 ordine priorum omnes conveniunt, quia Aristoteles ponit illum ordinem in principio 

 Metapliysicorum. De aliis vero dissentiunt. 



Averroes in primo Metaphysicorum tenet quod liber De plantis et De animali- 

 bus praecedat librum De anima; et ita volunt Graeci. Isti tamen discordant inter se, 

 quia Averroes in loco citato vult quod liber De plantis praecedat librum De anima- 

 libus. Alii vero volunt oppositum; et ratio est quia volunt quod liber De animalibus 

 praecedat librum De anima, quia partes animalium et ammalia, plantae et partes plan- 

 tarum habent se ut materia respectu animae: materia autem est prior forma. Amplius 

 in definitione animae plantae et ammalia ponuntur; et sic secundum istos liber De ani- 

 ma est non sextus in ordine. 



Isti autem bipartiti sunt, quia aliqui volunt quod liber De animalibus ponatur 

 in sexto loco et liber De plantis in septimo: et adducunt prò se dictum Aristotelis 

 in libro Metaphysicorum, ubi dicit: « determinato de motu, oportet determinare de ani- 

 malibus et plantis». Ecce quod ponit librum De animalibus ante librum De plantis; et 

 ratio est quia a notioribus incipiendum est; sed sic est quod organa in animalibus 

 Gli. 2 verso sunt notiora quam organa in plantis, quia tantum cognoscimus organa in plantis per si- 

 militudinem ad animalia. Unde Aristoteles hic in secundo huius dicit, quod radices 

 assimilantur ori; et ista est opinio Themistii et Graecorum. 



Alia est opinio, quam tenet Averroes in Paraphrasi Metaphysicorum, quod liber 

 De plantis praecedat librum De animalibus; et ratio sua est, quia natura tendit de im- 

 perfecto ad perfectum: ideo (libro) De plantis quae sunt imperfectiores animalibus debet 

 praecedere liber De animalibus. 



Quae autem istarum opinionnm sit verror indicium est difficile, nec multi 

 facio hoc. Tamen Avicenna in libro dicto dicit, quod si alius alium fecerit ordinem 

 non multi facit: et Averroes in loco dicto dicit, quod si quidem est ordo necessarius 

 sicut in principiis, in aliis vero non. Dico tamen unum, quod secunda opinio mihi 

 magis placet, et videtur magis consona ventati. Quod autem Avicenna non loquatur 

 ad mentem Aristotelis, patet in extremis verbis De motu animalium, ubi dicit: «dixi- 

 mus de animalibus et plantis»: et in calce libri De longitudine et brevitate vitae dicit: 

 «perfecto libro De anima et Parvis naturalibus, est perficere scientiam de animalibus». 

 Hoc autem non esset si adirne sequeretur liber De animalibus. Sciendum quidem quod 



