— 423 — 



ista dieta possent glosari: sed giosa destruit textum, quia Aristoteles fuit ordinatissimus. 

 Quare videtur dicendum quod post librimi De mineriis ponatur liber De animalibus; 

 deinde liber De plantis; deinde liber De anima. 



Ad opposita autem respondetur quod Avicenna et alii recte dicunt loquendo de 

 ordine naturae; sed notandum est, ut bene dicit Aristoteles quinto Metaphysicorum, 

 quod non est semper un de natura incipit, unde etiam apparet nobis: quia autem liber 

 De animalibus est facilior, imo dicitur historia quae aeque nota est grammaticis ac phi- Ch. 3 recto 

 losophis, ideo ab eis liber incipit. 



Ad Averroem similiter dicendum est quod veruni est quod ordine naturae imper- 

 fecta praecedunt perfecta; sed quia non possumus coguoscere plantas nisi cognoscamus 

 organa earum; baec autem non sunt cognita nisi cognitis organis animalium, (hoc est) quare 

 liber De animalibus praecedit. Et Aristoteles primo Metaphysicorum praeponit librum De 

 animalibus libro De plantis: et ita habet textus graecus. Constili enim ego Graecos in hoc. 



Nobilitas sdentine a quo sumatur. 



Quaestio est a quo sumatur magis nobilitas scientiae, an a nobilitate subiecti, 

 an a certitttdine demolisti ationis, vel aequaliter ab ambobus. 



Thomas eleganter dicit quod impossibile est quod aequaliter ab ambobus suma- 

 tur, quia sunt diversarum specierum; et quia sunt diversarum specierttm, habent se 

 secttndum prius et posterius. Sed est dicendum quod magis sumitur a nobilitate subie- 

 cti; et ratio est quia subiectum est essentia rei; modus autem declarandi est instru- 

 mentum adventicium superadditum rei, sicut qualitas quaedam; ergo magis sumitur a 

 nobilitate subiecti. Et Aristoteles in primo De partibus animalium, capite ultimo, dicit: 

 « melius est scire modicum de honorabilibus, etiam si topice illud sciamus, quam mul- 

 tum scire de ignobilioribus etiam demonstrative». 



Sed contra argumentatur, quia si a nobilitate subiecti sumitur nobilitas scientiae, 

 sequitur quod scientia de Deo esset infìnitae perfectionis. Consequentia probatur, quia 

 sicuti se habet subiectum ad subiectum, ita scientia ad scientiam. Assumo ergo scien- 

 tiam de anima, quae cum sit aliquantae perfectionis, situtunum: et probo quod scientia 

 de Deo est infinita, quia proportio Dei ad animam est infinita; ergo et scientia de Deo 

 est infinita. Apollinaris respondet, et est responsio Thomae in 3.° Contra gentiles ubi 

 quaerit an scientia de Deo, quae habetur in patria, sit infìnitae perfectionis. Isti qui te- 

 nent scientiam capere nobilitatem a subiecto, negant illam similitudinem, quia illa 

 scientia est in intellectu humano qui finite apprehendit. Ista responsio non placet mul- Ch. 3 verso 

 tis, quia dato quod Deus sit infinitus et scientia sua finita, sequeretur quod daretur 

 aliqtta cognitio alicuius creaturae nobilior cognitione Dei. Sit enim, verbi gratia, co - 

 gnitio quae habetur de Deo, ut octo; cognitio vero de anima sit ut unum: et cum quae- 

 libet cognitio ipsius Angeli sit perfectior cognitione ipsius animae, erit, verbi gratia, 

 cognitio Angeli ut duo: et cum Deus quocumque Angelo dato, perfectiorem eo possit 

 producere Angelum, ita perfectum, ut eius proportio ad animam no.stram erit ut decem; 

 et ita cognitio talis Angeli erit perfectior cognitione de Deo. Et hoc est maximum in- 

 conveniens. Sed noscitur quod nullum horum argumentorum procedit secundum Phi- 

 losophum, quia Philosophus tenet Deum esse finiti vigoris; nec posse producere Angelum 

 novum, nec addere sibi illam perfectionem, quia ea quae facit necessario facit, 



