— 433 — 



E sponde tur quod argumentum concludit ex parte rei hominem non Cose prio- 

 rem Socrate vel Platone; sei p.o tanto dicimus priorem quolibet suo individuo, ut 

 hnjusmodi quolibet stat divisive, quum potest esse homo et non essa" hoc vel illud Ch. 29 verso 

 individuum hominis; et ideo dicitnus hominem priorem natura Socrate, quum in ordine 

 ad naturam prius est esse hominem, qnam esse Socratem dieta de causa. Secundo dici- 

 mus hominem esse priorem Socrate ex parte modi intelligendi; nani possum intelligere 

 hominem non intellecto Socrate, quum res primo concipitur modo universali quam 

 modo parti culari. 



Ad argumenta in oppositum adducta respondendum est, nec volo adducere rationes 

 Nominalium, quum ille modus est sophislicus. Ideo aliter respondebimus, et magis 

 physice. Ad argumentum primae opinionis: ad piimum dico quod salvatur generatio 

 univoca absque ideis, quum in genitis per propagationem corpora caelestia concurrunt 

 tanquam causae universales; iste vel ille homo tamquam causa particularis; semen 

 cum spiritu giguitivo tanquam causae instrumentales: et quod dico de nomine re- 

 spectu generandi hominis, est etiam de aliìs individuis aliarum speciarum generandi 

 individua propriae speciei. In talibus autem genitis per putrefactionem corpora caelestia 

 cum aliqua causa particulari sunt causa generationis talium animalium. Ad secundum 

 argumentum, cum dicitur: «sicut se habet res ad esse, ita et ad cognosci»; (concedo) 

 quantum ad secundam operationem intellectus, non autem quantum ad primam, quae 

 est simplicium apprehensio; aliter sequeretur lineas non posse intelligi absque materia. 



Ad tertium dico secundum Thomam quod scientia realis est de obiecto reali 

 quoad considerationem, non quoacl modum eonsiderandi; idest scientia realis consi- 

 derat ista particularia, sed non sub modo particulari, sed secundum quandam naturam 

 communem illorum consideratane ut est apta nata esse indifferentem in hoc vel ilio 

 individuo; et hoc est idem quod dicere secundum modum universalem; sic enim mathe- 

 matici considerant lineas sensibiles, seu secundum modum abstrahendi a sensibilitate. 

 Mathematica enim scientia considerat res sensibiles, et quantum ad hoc dicitur scientia 30 rec t 0 

 realis, quum obiectum suum ab ipsa consideratimi est reale, modus tamen abstra- 

 hendi tale obiectum non est realis; ideo mathematica et omnes aliae scientiae reales 

 dicuntur reales ab obiecto, non autem a modo eonsiderandi , quum talis modus fit 



per opus intellectus. Dices 



quomodo ergo differt scientia realis a scientia rationali? Dico 



quod differt primo ab obiecto, quum obiectum scientiae realis est reale, sed obiectum 

 scientiae rationalis est rationale. Secundo modus eonsiderandi ens reale est prima 



de gustu, et aliis sensibus, et de intélleclu. Unde quando species repraesenlal rem, sic esl verus; quando 

 non, non est verus. Et sic proprie esl verilas et falsilas in enunlialione, secundum simititudinem in 

 simplicibus. Esl ergo veritas in enunlialione secundum judicium si sic loquìlur hic (ti spi "EpjEMjvei'sss) ; 

 verilas vero sine judicio esl in simplicibus, et sic inlelligit in aliis locis. Sciendum esl quod alio modo 

 esl verilas in sensu, alio modo in inlellcclu; nam in sensu ila esl, quia species repraesenlal sicul est, 

 ul si species rnellis repraesenlal dulcedinem, est sensus verus, si vero aliter, esl falsus; quia mei esl 

 dulce. Sed cur hic absolule negavil verilalem et falsilalem esse in simplicibus, in aliis vero locis hoc 

 concedit ? Cur jecil islam diversilalem ? 



Respondeo sic ad islam dubilationem , et dico quod loquulus esl de verilale etfalsitale quaeper- 

 linenl ad logicam de illa autem quando species conferunlur objeclo, loquìlur in Physica. 



Parte terza — Vol. III. 0 — Serie 2. a 55 



