— 434 — 



intenti o, modus considerane^ ens rationis est secunda intentio: similiter definitiones 

 sunt rerum, sed modus consideraudi illas res est intellectualis; definitiones enim sunt 

 rerum particularium uuiversaliter consideratarum, ut bene dicit Averroes. Est tamen 

 sciendum quod scientia non dicitur necessariorum, eo quia sit universalium, quum sic 

 scientia esse posset de entibus per accidens;sed prò tanto scientia dicitur necessariorum, 

 quum requirit necessariam dependentiam inter subiectum et praedicatum, sicut est in 

 homine et risibile, et non requiritur quod semper subiectum sit in actu, sicut multi 

 opinantur, quum ut dicitur ab Averroe, sive homo sit sive non sit, semper possum de- 

 monstrare hominem esse risibilem. 



Ad argumenta Buridani prò secunda opinione, et ad primum patet ex dictis solu- 

 tio. Ad secundum dicitur quod voluntas consequitur ad intellectum; et ideo licet non 

 proprie appetat universale, tamen appetit singulare sub esse indifferenti, quod singu- 

 lare ab Alberto solet vocari individuum vagum. Sed dices: unde habet hoc voluntas ? 

 Dico quod ex eo qUod intellectus potest fieri per indifferentiam super singularia excel- 

 Ch.30 verso lentia et perfectione sua: ideo cum voluntas multum appropinquatur naturae intellectus. 

 ex sua perfectione poterit hoc tacere. 



Ad alterum, cum dicitur: Socrates et Plato magis conveniunt quam Socrates et Bru- 

 nellus, quia Socrates et Pl ito essentialiter conveniunt in specie, Socrates et Brunellus in 

 genere tantum; non quia in re sit unum positivum formaliter in quo conveniant, quum 

 lioc est impossibile; sed quia Socrates et Plato producunt effectum secundum speciem, 

 quod ex maxima similitudine provenit: Socrates vero et Brunellus producunt minorem 

 similitudinem, quae est genus; et ideo nos scimus a posteriori quomodo conveniunt ista 

 entia particularia, scilicet Socrates et Plato magis quam Socrates et Brunellus, quum ex 

 similitudine maxima vel minima inferimus altiorem (?) vel minorem convenientiam, ta- 

 men in re sunt maioris vel minoris convenientiae, maior scilicet et minor similitudo (sic); 

 sed baec altior vel brevior convenientia causatur in rebus, quum primum illud in quo So- 

 crates et Plato sunt apti nati convenire, causatur per opus intellectus. Uude secluso opere 

 intellectus, entia realia non possunt convenire in aliquo. Tertio, possunt esse similia et de 

 facto sunt: similitudo autem illa est apta nata causare secundum sui intenti onem, vel 

 remissionem intensam, vel remissam convenientiam. Ecce ergo quod in re non est con- 

 venientia secundum principium convenientiae; sed contra tu dicis talem convenientiam 

 cognosci a posteriori; contra cum convenientia aliquorum sit in aliquo tertio conve- 

 nientia, et illud tertium in quo conveniunt, verbigratia Socrates et Plato, scilicet uni- 

 versale, non sit adhuc causatimi remoto omni opere intellectus; ergo nunquam erit 

 ista convenientia nisi post opus intellectus, et per consequens prius erit in intellectu 

 quam in re; ideo a priori scietur, et non a posteriori. 

 Ch. 31 recto Ad hoc dicitur quod remoto omni opere intellectus, aliqua convenientia est in re, 



et non in aliquo positivo est ista convenientia, sed privative Socrates et Plato dicuntur 

 convenire; sed cum intellectus causat unum positivum, verbigratia universale in quo 

 conveniunt, causatur una alia convenientia, quae formaliter est in intellectu, denomi- 

 native tamen in re; et prima convenientia scitur a posteriori, secunda vero a priori. 



Hic est notum quod universalia dicuntur esse semper et ubique, non quod actuali- 

 ter acquirant locum sicut corpus, sed quum abstrahunt a loco, et dicuntur esse semper 

 quum abstrahunt a tempore, et dicuntur aeterna quum abstrahunt a corruptibilitate. 



