— 440 — 



QUAESTIONES MAXIMI ILLIUS PHILOSOPHI PETRI SCILICET POMPONATII 

 SUPER SECUNDÒ DE ANIMA 



Ch. 48 verso Utrum definitio animae sit bene assignata. 



Visa defini tione animae in miltis textibus, Pomponnacius eam exanimat in textu 

 undecime ('). Et primi circa p.'imam particulam dubitatur utrum sit actus, et videtur 

 quod non, quia si esset actus, es;set forma; sednonest forma; igitur etc. Antecedens patet, 

 quia forma et actus idem sunt: brevior probatur, quia si anima esset forma, esset vel 

 substantialis vel accidentalis; sed non est aliqua istarum; ergo. Quod non sit accidentalis 

 patet per Averroem secundo buius, commento secundo, ubi dicit quod secundum quod 

 dat nobis prima cognitio naturalis, anima est substantia, et etiam pars substantiae est 

 substantià. Secundum probatur quod non sit forma substantialis sic: proprium est sub- 

 stantiae in subiecto non esse; anima est in subiecto; ergo. Anterior patet ex praèceden- 

 tibus; brevior probatur, quia Aristotele s iam probavit animam non esse corpus, quia 

 est in subiecto. Item proprium est substantiae per se stare et accidentibus substare; 

 sed anima non per se stat, nec accidentibus substat; ergo. Anterior patet ex praece- 

 dentibus, et brevior probatur, nulla enim est anima quae per se stat, nec intellectiva; 

 nam dicitur in primo huius, quod si quis dixerit animam per se intelligere, est ac si 

 diceret, eam texere vel filare; et boc est in textu commenti sexagesimiquarti, et haec est 

 prima quaestio quam tangit Joannes. 



Dubitatur secundo utrum sit actus primus; et videtur quod non, quia ille non 

 est actus primus quem praecedunt alii actus; sed animam in corpore multi actus prae- 

 cedunt tam substantiales quam accidenteles; ergo. Prima patet, quia primo non datur 

 prius; brevior probatur dupliciter, primo quia animata ipsam in corpore praecedunt 

 actus essentiales et accidentales; ergo. Dì accidentali patet, quia actus activorum sunt 

 in patiente bene dispjsito, ut dicit Aristoteles; unde quomodo anima posset informare 

 materiam, nisi illa esset disposita et per debitas organizationes et per debitam pro- 

 portionem qualitatum primarum? Item praecedunt in corpore animam multae formae 

 substantiales tam partiales quam totales; non enim est homo nisi prius sit corpus, 

 et nisi sit cor et epar, et alia ; quis enim diceret omnia ista membra unica forma 

 informari, cum habeat tam diversas operationes et complexiones? Deinde ponitur actus 

 primus ad differentiam secundi: hoc non est universaliter verum quod anima sit actus 

 primus, ut distingnatur contra secundum, quia quando homo nutritur in nomine, non 

 esset actus pr'mus, quum in eo non est actus secundus; quare ibi non esset actus 

 primus, et hic tangitur quaestio quae tangitur ab Averroe commento octavo. 



Dubitatur tertio utrum anima sit actus primus corporis ; et videtur quod non, 

 quia si ipsa esset actus corporis, tunc esset accidens; hoc autem est falsum; ergo. Con- 



( L ) Il testo di Aristotele è questo: Siò 4^X'^ TTIV " T ^X ;(a f, nfivn ffuparoi ipua-iy.oO Swa^si 

 £kr/jv £%ovto$. roioùro Ss, 'i «v 'h ópyaiyiy.ov. De anima II. 1. 6. 



