— 447 — 



si ratio sua procedit de illis accidentibus, eadem ratione procedit de istis formis edu- 

 ctis;etCommentator in primo capite De substantia orbis in fine, dicit quod ex eo quod 

 forma est constituta in esse per subiectum, est divisibilis et e contra; sic quod se mu- 

 tuo inferunt divisum et constitutum in numerum per subiectum, in diversis tamen ge- 

 neribus causarum, quia primum est a posteriori et secundum a priori. 



Item Aristoteles in octavo Pbysicorum ubi devenit ad primum motorem, probat 

 eum esse indivisibilem, ex eo quod est abstractus a materia: modo si animae plan- 

 taru i essent iudivisibiles non valere t suum argumentum ex eo quod primus motor 

 est indivisibilis. Probat quod est immobilis; ergo etsi animae plantarum essent iu- 

 divisibiles, essent etiam immobiles. Item corauniter dicitur si anima esset indivisibilis 

 idem moveretur et staret simul. 



Ad rationes in oppositum potest dici; ad primam quae est Thomae cum dicitur 

 unum divisibile non potest informare aliud secundum diversas partes ; dico quod illa 

 defìnitio « anima est actus etc. » debet intelligi de una anima totali et non de partibus 

 animae. Unde sicut domus est forma camerae secundum unam partem et tecti secun- 

 dum aliam partem, ita et anima est forma nasi secundum unam partem et pedis se- 

 cundum aliam; et sic de singulis. Ad rationem Alberti dicitur quod licet anima sit 

 divisibilis et materia semper fiuat et refluat, quia tamen a principio generationis est 

 contractum humidum radicale, quod semper manet idem numero; ideo salvatur iden- 

 titas numeralis. Non tamen expectes totam veritatem in generabili, sicut in aeterno, 

 nec tantam flexibilitatem, sicut in fiuvio, sed est media inter illa. Ad argumentum Mar- 

 silii « si pungatur animai » dicitur primo: si tenemus illam sensationem fieri per rea- 

 lem transmutationem spirituum, dico: non demonstrat quod subito fiat illa sensatio, sed 

 in tempore imperceptibili, sive modo illi spiritus currant ad cor tanquam ad princi- 

 pium secundum Aristotelem, sive ad cerebrum secundum Galenum. Vel potest dici et Ch. 72 verso 

 melius quod sensatio illa non fit per realem transmutationem, sed per spiritualem, et hoc 

 non inconvenit sicuti et camera in instanti illuminatur: Ad aliud quod dicit altera opinio 

 de Albertistis dico quod illud est prò nobis; et cum dicit haec opinio quod anima est indivi- 

 sibilis, quia ammalia perfecta secta non vivunt; dicitur quod hoc non concludit; unde dico 

 quod hoc provenit prò tanto, quia in animalibus perfectis est complexio temperata et 

 mensurata respectu alio rum animalium; et, ut utar semone Aristotelis, una pars de- 

 pendet ab alia. Ideo si dividatur una pars ab alia, moritar animai; et haec est ratio 

 Aristotelis in quinta particula Problematum problemate vigesimosecundo, ubi quaerit 

 propter quid corpora maxime perfecta de facili aegrotant, et hoc dicit esse propter ma- 

 ximam et optimam suam complexionem et compositionem in partibus quarum una de- 

 pendet ab altera; ideo una laesa, aliae laeduntur; sicut in cithara perfecta una corda laesa 

 tota laeditur; non sic imperfecta. Quod ergo una parte laesa totum laedatur est ex 

 sui perfectione, et non ex indivisibilitate animae ; quia enim in talibus animalibus est 

 complexio et compositio, ideo partes sunt magis unitae, et dependentes ad invicem; 

 ideo si una pars talium animalium laeditur vel separatili - ab alia, solvitur illa pro- 

 portio , et commensuratio membrorum talium animalium ad invicem ; quare to- 

 tum animai moritur, quia vita consistit in illa proportione; et hoc tamen secundum 

 Averroem, quia fìdes aliter sentit. Quod si homo in duas partes divideretur, non 

 statim periret anima loquendo de ea quae est educta; cuius signum est quod manus 



