— 449 — 



negare quod unum et ens convertuntur; ideo dico ad argumentnm: primo quod ad hoc 

 quod aliquid definiatur, oportet habere has conditiones, scilicet « per se primo »: non ta- 

 men quod hae conditiones sint in quidditivo conceptu defìnibilis. Alii dicunt, et in idem 

 coincidunt, quod in generatis in quibus terminus ut homo dicit secundo animam et 

 corpus; si definiatur, semper est cum connotatione, ut ex illis partibus fiat unum 

 per se et in actu; et sic licet hae conditiones non ponantur in definitione, tamen 

 connotantur inesse illi subiecto. 



Utrum potentiae animae dislinguantur realiter ab anima. 



Circa textum trigesimum secundum Pomponacius dubitat utrum potentiae ani- 

 mae distinguantur ab anima realiter. Ista quaestio est difficilis, et habet multas 

 opiniones. In ea tamen tres principales invenio; prima est Thomae in prima parte, eh. 74 recto 

 quaestione septuagesima septima articulo primo, quam imitantur Aegidius et Joannes 

 Gandavensis, et multi alii qui volunt quod potentiae animae sint de secunda specie quali- 

 tatis et sint reales realiter distinctae ab essentia animae ; et licet de hoc sint fere 

 infinita argumenta, ego tamen potiora adducam. 



Primum argumentnm est Thomae in prima parte quaestione quinquagesimaquarta 

 articulo tertio, ubi quaeritur utrum potentia Angeli sit eius essentia. Argumentum 

 est quia in Deo esse et essentia sunt idem; in aliis vero non, aliter enim divinae 

 simplicitati derogarent; sicut autem esse et-essentia non sunt idem in creaturis, ita 

 nec essentia et potentia erunt idem. Unde si essent idem, agerent sine aliquo instru- 

 mento, sed agerent immediate por essentiam solam, quod Deo repugnat. Et propter hoc 

 tenet Thomas quod esse et essentia, essentia et potentia non sunt idem nisi in Deo. 



Secundum argumentum est: actus et potentia sunt eiusdem generis; cum ergo 

 actus animae, ut visus, sit accidens; ergo potentia ad videndum erit accidens, quare 

 non erit idem quod anima. 



Tertium argumentum: si anima esset idem quod suae potentiae, tunc anima 

 semper actu operaretur; quod tamen est falsum, quia aliquando ob omni opere cessat. 

 Gonsequentia probatur; sicut enim animae est tacere esse vivum illud in quo est, et 

 quamdiu stat in subiecto, ad eam sequitur esse ; ita si essentia animae sit sua po- 

 tentia ad eam semper sequitur operari et esse in actu. 



Quarta ratio est, in qua multum miratur Aegidius, quia non est transire de extremo 

 in extremum sine medio; ex quo ergo anima est substantia, et operatio est accidens, 

 oportet dare aliquid quod non sit totaliter substantia, nec totaliter accidens, et hoc 

 est potentia animae. 



Quinta ratio: potentia est de secunda specie qualitatis, qualitas autem realiter 

 differt a substantia, quia sunt praedicamenta distincta; ergo anima et eius potentia 

 non sunt idem. 



Sextum argumentum: anima est una, potentiae plures; ergo anima non est suae Ch 74 vers0 

 potentiae realiter. 



Septimum argumentum : sequeretur quod in pede esset potentia visiva, et sic 

 pes posset videre, quod est falsum. Consequentia probatur: si enim anima sit idem 

 quod suae potentiae, cum anima sit in pede; ergo potentia visiva erit in peie, 



Octavo et ultimo: quaecumque sunt eadem uni tertio sunt eadem inter se ; si 



Parte terza — Vol. III. 0 — Serie 2. a 57 



