— 451 — 



stellarum; quis enim scit an stellae sint pares an impares ? simili ter et grana arenae. 



Dico tamen quod opinio Thomae mihi magis placet, est enim magis consona dictis Ari- 



stotelis; fuit etiam sententi a Platonis et Dionisii. Sustinendo ergo eam dicitur ad rationes Ch. 75 verso 



Nominalium volentium potentias animae differre ab anima sola ratione: ex eo enim quod 



anima potest videre, dicitur potentia visiva, et ex quo potest olfacere, dicitur olfactiva; 



et sic de aliis dicatur. Ad primum cum dicitur; frustra etc, dicitur concedendo ante- 



riorem; sed negatur minor, quod aeque bene potest salvare. Et cum dicitur: patebit etc. 



dico quod argumenta quae fiunt prò Thoma sunt magis probabilia; et multum ad hoc 



cogunt ut patebit infra. 



Ad secundum, cum dicitur: ista potentia vel recipitur in anima mediate vel non; 

 dico quod accidens est anima, sed non proprie ; sunt enim in composito, nec sunt in 

 corpore solo; istae enim potentiae non producuntur ab anima secundum Thomam, sed 

 producuntur a producente animam qui est Deus; et ipse dicit hoc modo in prima parte, 

 quaestione sexagesima tertia, articulo quinquagesimo, ubi vult quod diabolus in primo 

 instanti suae creationis non potuit peccare. Quidquid habebat, a Deo habebat et sic 

 peccatimi a Deo esset; sicut quando ex ligno generatili' ignis, tam forma ignis, quam 

 motus eius sursum est a generante. Et cum dicitur: vel recipitur in anima mediante 

 aliqua altera potentia vel non ; dico quod secus est in principio et in principiato, 

 quia principia non sunt taìia proprie sicut principiata, sicut prima principia quae 

 sunt causa quod alia sciantur; ipsa tamen non sunt proprie scita, et relatio quae est 

 causa referendi alia non refertur alia relatione quam se ipsa; et quantitas quae est 

 causa extensionis aliorum per semet extensa est. Ita de anima dicemus, quod recipit 

 actum mediante potentia, sicut videre mediante potentia visiva, immediate tamen et 

 per se sola recipit potentiam visivam, quae potentia habet se sicut principium ad 

 videndum. Altera responsio est, quod sicut est de potentia et de actu, quia actus est 

 quid extrinsecum ab ipsa anima, potentia vero est quid medium; natura autem non 

 transit de extremo ad extremum sine medio. Ad tertium, quod potentia materiae sit 

 idem quod materia; multi tenent quod potentia materiae differat a materia; sed puto 

 hoc esse falsum. Quare dico negando consequentiam quia materia recipit formam sub- Cll 76 rectc 

 stantialem, et cum actus et potentia sint in eodem genere, receptum autem sit sub- 

 stantia, potentia quoque ad illud recipiendum erit substantia. Et cum dicitur: potentia 

 caliditatis, per quam agit non differt a caliditate, ergo in simili nec potentiae ani- 

 mae differunt ab anima; dico quod, sicut dicitur in secundo Coeli textu commenti sexa- 

 gesimiquarti et sexagesimi sexti, aliqua sunt ita in fine naturae , quae propter sui 

 imperfectionem consequuntur aliquam imperfectionem paucis motibus; aliqua vero sunt 

 quae et propter sui magnam perfectionem consequuntur perfectam bonitatem paucis 

 motibus. Alia vero sunt, quae habent perfectam bonitatem sine aliqua operatione ut 

 Deus. His habitis dico quod si qualitates primae agunt absque aliqua potentia inter- 

 media, hoc est propter sui maximam imperfectionem; unde forma prima, quae est 

 imperfectissima immediate potest formas substantiales recipere; anima autem cum sit, 

 pars perfectissima omnium istarum formarum inferiorum, non potest agere absque 

 potentiis intermediis. 



Ad argumenta Scoti, ad primum quod eorum quae sunt absoluta Deus potest 

 facere unum sine altero, dantur duae responsiones ; prima negando anteriorem, et 



