— 454 — 



Utrum unìtas obiecti secundum numerum arguat operationem unarn secundum 

 numerum, et e contro,. 



Quaeritur ergo de primo articulo utrum unitas obiecti secundum numerum 

 arguat operationem imam secundum numerum, et e contra. Si ita dicatur de unitate 

 operaiionum respectu potentiarum, de hoc patet quod non valet: si est unum obiectum 

 numero, ergo una operatio numero; quia ego sum unum obiectum, quem vos omnes 

 videtis, et tamen multae sunt visiones, quia quot sunt liomines,tot sunt visiones. Sed 

 quid dices respectu unius obiecti et unius potentiae ? adhuc non valet, quia nunc Socrates 

 videt hanc albedinem, et prius inflnities vidit; in hoc casu est idem obiectum, eadem 

 potentia, non tamen eadem operatio numero; et hoc est quod dicitur in quinto Physicorum 

 quod diversorum motuum stat quod sit idem terminus numero; et ita de hoc dicatur, quia 

 licet terminus, scilicet obiectum et potentia sint una numero, non tamen operatio est una 

 numero et unitate numerali obiecti et potentiae sit una operatio numero. Dico quod stat 



Ch. 79 verso operationem non esse unam numero, stante unitate numerali omnium istorum; nam 

 sit ita quod una et eadem res sit volita et intellecta a me; nam una pulchra puella 

 simul et eodem instanti potest esse intellecta a mè, non tamen amata et desiderata, 

 quia ego non vellem eam, et tunc patet quod sunt diversae operationes, et tamen est 

 idem obiectum; sed hoc est quia non est idem obiectum formale, sed bene materiale, 

 Obiectum re formale intellectus est Bus, et verum obiectum voluntatis est Bonum, 

 nihil enim appetitur nisi sub ratione boni contra Scotum ; quod si sic, semper ex 

 unitate formali subiecti licet inferre unitatem operationis stantibus aliis conditionibus, 

 sicut mihi videtur. Utrum autem e contra valeat: est una operatio numero, ergo unum 

 obiectum numero; et videtur quod sic, ut vult Aristoteles in quinto Physicorum, quando 

 tractat de unitate motus. Unde plura requiruntur ut ex unitate obiecti inferatur unitas 

 operationis, quam e contra; eoque una operatio non potest habere nisi unum obiectum, 

 sicut unus motus unum terminimi. Unde in quinto Physicorum dicit Aristoteles quod 

 unius motus est tantum unus terminus. Sed numquid, si sint duo obiecta numero distincta, 

 sint duae operationes numero distinctae? Ex una parte videtur quod sic, quia si duae sunt 

 albedines numero differentes, certum est quod sunt duae visiones numero differentes; 

 si enim visio, ut multi tenent, est idem quod species visibilis, cum duae sint species 

 albedinis, duae quoque erunt visiones numero distintae. Si vero dicas quod species 

 visibilis non sit idem quod visio, sed visio causatur a specie visibili, tunc sunt duae 

 causae; ergo duae operationes. Sed in oppositum videtur quod ex diversitate obiecto- 

 rum non liceat inferre diversitatem potentiarum, quia vos estis plura obiecta numero 

 distincta, et tamen uno intuitu video vos. Etiam et per hoc est ratio, quia videtur, 

 ut dicitur in quarto Topicorum,'quod qui unum non intelligit nihil intelligit; et con- 

 fìrmatur a Thoma, quia una et eadem cera non potest simul informari a pluribus 



Ch. 80 recto figuris, ut triangulari et rotunda simul; ergo nec visio potest plura videre nec 

 aliqua alia potentia. In hoc Scotus et Thomas sunt oppositi; vult enim Scotus quod 

 una potentia possit simul habere plures operationes; Thomas vero vult quod hoc non 

 sit possibile, et ideo de hoc difficile est inquirere et bene determinare. Videtur forte 

 quod ambo bene dicant, nec est differentia in se, sed in verbis tantum; cum enim 

 dicit Scotus: sunt plura obiecta visa, ergo plures visiones ; dico quod est unum 



