— 465 — 



est; et hoc est illud quod dicit Averroes in commento sexagesimotertio de illis duobus 

 modis per accidentalitates, et hoc est etiam ad mentem Thomae et Aegidii hic, et est 

 veruni in se. Sed licei hoc sit veruni, non tamen est ad mentem Averrois, quia aperte vult 

 quod seiisus exterior cognoscat substantias; nam in commento sexagesimotertio dicit haec 

 verba;quod sensus, circa hoc quod comprehendant sua sensibili a propria, comprehendunt Cb. 92 recto 

 inteutiones individuales praedicamentorum. Kesponsio: quid apparet apertius? Quid enim 

 comprehendit sua sensibilia propria nisi sensus exterior? Deinde in fine commenti dicit 

 quod ista intentio comprehenditur a cogitativa et ab imaginativa, et dicit, in ultimis 

 verbis, quod comprehensio, quae est imaginativa, est magis spiritualis. Tunc ego quaero 

 hoc « magis spirituale » ad quam comprehensionem referatur: non ad comprehensionem 

 cogitativae aut memorativae, quia illae (istae?) apprehenduntur magis spiritualiter ex li- 

 bro De somno et vigilia; ergo hoc magis refertur ad comprehensionem sensus exterioris: 

 quare secundum Averroem sensus exterior cognoscit substantiam. Item confirmatur ex 

 dicto Averrois in commento sexagesimoquinto, quum movet ibi dubium Averroes, utrum 

 sensibilia per accidens sint sensibilia per se, et ponit ibi rationem unam, quam dam- 

 nat; dicit quod aliquis posset dicere quod ideo non sunt per se, quum sunt communia 

 omnibus sensibus, et removet istam rationem. Dicit quod ista responsio nitrii (valet) 

 quum intentiones individuales sunt communiores omnibus sensibilibus propriis. Altera 

 responsio, quae correspondet illi suae argumentationi, est quod licet sensibilia per 

 accidens comprehendantur ab omnibus sensibus, non tamen ab omnibus simpliciter, 

 sed tamen ab omnibus sensibus humanis. Ecce quod in hac responsione non ne- 

 gat sensibilia per accidens comprehendi ab omnibus sensibus; quare si ab om- 

 nibus, etiam ab exterioribus; et si nollet ipsa cognosci per propriam speciem a sensu 

 exteriori, potuisset dicere ad illam quaestionem quod non sunt sensibilia per se, quia 

 non cognoscuntur per propriam speciem. Quare est concludendum Averroem hic non 



bene......(dixisse) et sibi contradicere. De altero dubio, quod textus sit corruptus, dico 



primo quod in graeco non invenitur ille textus, quem tu adducis, nec talem exponit Ale- 

 xander; nec etiam Themistius, nec etiam textus quem nos habemus sic iacet; nec textus 

 Averrois. Et esto quod differentia sic staret; tunc peius esset, quum Aristoteles non 

 diceret ibi aliquid novi de sensibili per accidens, quum illud dictum ita esset veruni Ch. 92 verso 

 de sensibili proprio, sicut de sensibili per accidens; sensus enim non patitur ab ali- 

 quo sensibili secundum quod, ut tale; propterea in textu dicitur: « unde nihil pa- 

 titur». Modo ego quaero ad quid referatur unde dum ille textus aeque bene pro- 

 cedat de sensibili per se, sicut de sensibili per accidens. Alter autem modus expo- 

 nendi est bonus, quum non volumus quod sensibile per accidens sentiatur per 

 propriam speciem. 



Alia dubitatio est, quia dicit Averroes in commento sexagesimotertio quod cogi- 

 tativa expoliat speciem substantiae a quantitate. Contra: si sic est, ergo in cogitativa 

 erit species substantiae sine quantitate; et cum quantitas sit principium determina- 

 tionis, ergo ista species erit universalis. Ad hoc non est alius modus dicendi nisi di- 

 cere quod substantia habeat ecceitatem propriam, per quam sit hoc, et non sit hoc 

 per suam quantitatem, sed per suam ecceitatem, sicuri voluit Scotus. 



Ch. 96 verso 



Parte tekz^ — Vol. III. 0 — Serie 2: 



51) 



