— 466 — 



Quid sit sonus. 



Post textum septuagesimum primum quaerit Pomponacius, primo quid sit sonus; 

 in qua materia est unus modus respondendi, quod sonus formaliter est motus, et 

 ratio sua est quia Philosophus hic et ubique dicit quod sonus est motus aeris, et di» 

 citur in detìnitione vocis quod est percussio; percussio autem est motus; et ratio, quia 

 sonus vel est res permanens vel successiva; sed non est permanere; ergo successiva. 

 Anterior patet ex sufficienti demonstratione; brevior probatur, quia esse soni constituitur 

 in fieri; si ergo est successivus, vel est motus, vel locus (?) de praedicamento quantitatis; 

 sed non est locus, ut patet, ergo motus. Sed tunc in qua specie motus reponetur? Di- 

 cunt quod non est generatio aut corruptio, quum generatio et corruptio non sunt 

 motus, sed termini motus; nec est motus augmenti, quum ille est tantum in animatis; 

 sonus autem est in animalibus; nec est motus alterationis, quia ille est ad tertiam 

 speciem qualitatis, sonus autem non est ad (istam?) qualitatem, quum vel esset adprimam 

 vel ad secundam: non ad primam, quia per illam acquiritur calefactio, et frigefactio, 

 quae non acquiruntur per sonum; nec est motus ad qualitatem secundam, quia illa 

 non acquiritur nisi prius cognita prima, ex sexto Physicorum, textu commenti decimi- 



Gh. 97 recto quarti; si autem debet esse sonus, non oportet ut prius acquirantur qualitates primae. 



Item quia qualitates primae et secundae sunt res permanentes, motus autem est. de 

 numero successivorum; quare sequitur quod sonus erit motus localis; et quia videbant 

 quod non omnis motus localis est sonus, imaginati sunt, quod tantum motus localis 

 cum illa percussione aeris et cum illis dispositionibus datis ab Aristotele sit sonus; 

 ita tamen quod sonus formaliter non sit nisi motus, sed connotet istas conditiones 

 dictas. Haec opinio defecit, primo quia motus est sensibile commune, sonus autem est 

 sensibile proprium, sensibile autem proprium et commune distinguuntur. Sed istud ar- 

 gumentum non videtur valere, quia licet motus sit sensibile commune, quia a pluribus 

 sentitur sensibus, non tamen sequitur quod unus motus numero sit sensibile commu- 

 niter, qualiter est sonus. 



Sed licet ista sententia evadat ab hoc argumento, non tamen videtur vera; quare 

 quando dicitur: sonus est formaliter motus, ego quaero an verberans et verberatum 

 imprimant aliquid in aerem, vel non; si non, quid ergo facit illa verberatio aeris? si sic, 

 ergo oportet per verberaas et verberatum ponere unam qualitatem quae formaliter est 

 souus. Item aeris motus non acquiritur nisi ubi; si ergo sonus est motus, non acqui- 

 ritur per aerem nisi ubi; et ita sensus auditus non cognoscit nisi ubi, et cum ubi, vel 

 sit locus, ut tenet Thomas, vel respectivus, ut dicit Scotus; tunc a sensu exteriori 

 per se primo cognoscetur respectivus. Si vero est locus et quantitas, cum ista sint 

 sensibilia communia, non sentientur ab auditu nisi per sensibile proprium; et istud 

 erit sonus qui est qualitas distincta a motu, qui est obiectum proprium auditus. 

 Ideo ponitur altera opinio, prò qua sciendum est: primo, quod sonus est qualitas sen- 

 sibilis de tertia specie; vel enim sonus est substantia, vel accidens; non substantia 



Ch. 97 verso patet, ergo accidens; vel ergo in qualitate, vel in alio praedicamento quam in qua- 

 litate; ergo est qualitas, et non est in alia specie quam in tertia. Ulterius oportet 

 scire quod esse soni consistit in fieri; et hoc apparet experimento,- quia cessante motu, 

 cessat sonus. Ulterius scire oportet quod est qualitas secunda sensibilis distincta a 



