— 476 — 



Aristoteles quod esse materiale impedit spirituale, vel in toto vel in sensibus aliis a tactu, 

 nani oculus ictericus non potest omnes colores recipere; vel in parte ut in tactu, qui 

 cum habeat qualitates medias inter extrema quae habet sentire, perfecte non potest 

 sentire qualitates tangibiles. Unde aequaliter calida, et aequaliter frigida non sentimus. 

 Et si dicatur quod omnis sensus tam interior quam exterior recipit quantitatem, 

 non tamen est denudatus a quantitate: potest responderi quod quantitas, aut qualitas, 

 nec aliquid sensibile commune sentitur per propriam speciem, ut tenent Thomas et Aegi- 

 dius ; et dato quod cognoscantur per propriam speciem, dico quod non sentiuntur nisi 

 permixta cum propriis sensibilibus. Et quod dicitur de sensu exteriori, dico quod non 

 sentitur per propriam speciem; scilicet vel si sentitur, diminute sentitur. 



Eesumendo ergo dicamus quod cum cognitum fiat cognoscens secundum (esse) spen- 

 tuale, et quod esse materiale vel impedit cognitionem in toto vel in parte; cum ergo intel- 

 lectus habeat omnia materialia sub esse spirituali, et sincere et perfecto modo ea cogno- 

 scat, oportetutcareat omnino esse materiali. Unde cogitativa, quae est materialis, nonnisi 

 involute et modo imperfecto istas res materiales cognoscit , et hoc est illud quod dixit 

 textu commenti quadragesimiprimi, quod si haberet aliquam formam materialem, reci- 

 pere probiberet extraneam et obstrueret ipsam, et propter hoc Aristoteles maxime laudat 

 Anaxagoram ponentem intellectum, ad hoc ut imperet omnibus, esse abstractum. Aristo- 

 teles autem hoc dixit propter intelligere: nam cum perfectissime materialia intelligat, de- 

 Ch. 129 recto bet ab eis esse denudatus et hucusque ista ratio est probabilis; videtur enim rationabile 

 quod si omnes formas recipit ut sit denudatus ab eis, sic ut materia prima est denudata 

 ab omnibus formis materialibus, et ideo dicit Aristoteles textu commenti sexti quod 

 rationabile est ipsum non esse corpus, nec virtus in corpore; nec aliquis negaret hoc, 

 quamvis non sit demonstrativum, quia aliqui tenent quod cogitativa omnia materialia 

 et etiam se cognoscat, et tamen ipsa est materialis. Sed alia ratio est quae probat 

 necessitatem huius, quia scilicet omnia intelligit, ut universalia et particularia et etiam 

 abstracta; si esset materialis, abstracta et universalia efficerentur materialia; quod pro- 

 batur quia omne quod recipitur, recipitur secundum conditiones recipientis; si ergo 

 intellectus est materialis, cum intellectus recipiat universalia et abstracta, ipsa quoque 

 abstracta efficerentur materialia quia reciperentur in divisibili; quod recipitur in divi- 

 sibili est divisibile, si ergo sunt divisibilia sunt et materialia. Unde quamvis omnes 

 qualitates de natura sua sint indivisibiles, tamen efficiuntur divisibiles a subiecto 

 quanto in quo sunt, ut dicitur primo Physicorum textu commenti decimioctavi et ista 

 est ratio Aristoteles per quam probat animam esse immaterialem. Unde in textu 

 commenti quarti dicit quod si omnia intelligit, necesse est immixtum esse; non dicit 

 si tantum materialia intelligit. 



Et si dicas quod ratio Aristotelis fundatur super illam propositionem: omne reci- 

 piens etc. ut dicit Averroes, dico quod Aristoteles fundat se super illam propositio- 

 nem, quoad probabilitatem rationis, non quoad necessitatem; demonstrativa autem 

 ratio est super hoc, quod, quia omnia tam materialia quam immaterialia intelligit, 

 oportet ut sit abstractus. 



Ch. 129 verso 



