— 478 — 



et hoc notavit Aristoteles, cum dicit quod si intelligit omnia necesse est immixtum esse. 

 Ad hoc accedit quod intelligit indivisibilia; separat enim punctum a linea et longitudi- 

 nem a latitudine, quae virtus materialis non potest cognoscere, nullus enim sénsus exte- 

 riorum aut interiorum cognoscit indivisibile; cognoscit etiam unitatem quae est puncto 

 abstractior. Item intelligit Deum, et Intelligentias, quod nonposset facere si materialis 

 esset, quia operatio supponit esse; si ergo esset materialis non posset operari circa imma- 

 131 recto terialia. Unde dicit Plato in Phaedone: Quomodo purum possit ab impuro cognosci ? Item 

 nulla virtus materialis habet operationem intìnitam. Intellectus habet operationem infi- 

 nitam,ergo non est materialis. Anterior est Aristotelis 8° Physicorum; brevior patet quia 

 intellectus, intelligendo universalia, infinita intelligit,ut intelligendo hominem in commu- 

 ni, infinitos homines intelligit, quia homo est ut homo multiplicatus in infinitum; et 

 etiam cognoscit numeros infinitos et dividit continuum in infinitum, et intelligit infi- 

 nitum tempus, et motum et relationes, quae sunt modicae entitatis, et secundas inten- 

 tiones. Item habet operationes circa ens et non-ens ; cognoscit enim utrumque, et utrum- 

 que misurat (mensurat). Item dispersa colligit et unit, ut individua in specie; species 

 vero in genere, quod non facit virtus materialis, et ista est prima ratio. 



Secunda ratio. Nulla res in sua perfectissima operatione imperficitur. Unde aquasi 

 non moveatur marcescit, et etiam ignis; perfectissima enim operatio animae est intelli- 

 gere, ergo maximum intelligere erit maxima eius perfectio; cum vero maxime intelligat 

 quando abstrahit a corpore, rationabile est quod ipse quoque (intellectus) sit abstractus" 

 aliter enim si esset materialis, quanto magis esset in materia magis perficeretur; 

 ipse vero quanto magis a corpore abstrahitur tanto magis perficitur. Unde videmus 

 quod isti, qui a sensibilibus istis abstrahunt, magis intelligunt; illi vero qui in istis 

 materialibus versantur ignari sunt, et hanc rationem posuit Plato in Phaedone. Item nulla 

 res naturaliter sibi repugnat; intellectus maxime corpori repugnat, ergo intellectus 

 non est materialis. Brevior declarabitur in nobis, ratio enim et appetitus aliquando 

 repugnant in materia. Corpus enim in malum sua natura inclinatur. Intellectus ab hoc 

 Ch. 131 verso retrahere nititur: si omnino esset materialis, quomodo esset ista rebellio ? Item intel- 

 lectus liber est et libere agit; (quid) si autem esset materialis? Quia quae materiae affixa 

 sunt necessario agunt, et quamvis mirabilia agant, non tamen ex ratione sed ex quadam 

 naturali inclinatione id faciunt; unde omnia talia animalia simile oportet ut consti- 

 tuant, ut hirundines quae tanta arte nidum faciunt, omnes tamen uno et eodem modo 

 faciunt. 



Tertia ratio ex voluntate sumitur. Diximus quod ex quo infinita intelligit 

 est immaterialis. Item etiam potest dici de voluntate, voluntas enim nostra in infi- 

 nitum fertur; appetimus enim per infinitum tempus esse ; virtus autem materialis non 

 potest in infinitum ferri, ex 8° Physicorum; intellectus ergo non erit materialis, quare 

 nec mortalis. Forte huic rationi aliquis respondebit quod etiam bestiae appetunt 

 hoc: scilicet, semper durare; videmus enim quod fugiunt mortem; vel ergo bestiae 

 erunt immateriales, vel anima nostra propter hoc non erit dicenda immortalis. Sed 

 istud nihil valet, quia bestiae non appetunt hoc appetitu cognoscitivo, quia appe- 

 titus non fertur in incognitum, bestiae autem non cognoscunt infinitum sed tantum 

 secundum hic et nunc, et si fugiunt mortem, hoc non est quia futurum cognoscant, 

 sed quoniam videtur malum sibi praesens; imo Themistius in multis locis clamat 



