— 479 — 



quod non cognoscunt nisi obiectum praesens. Sed adhuc instabitur, quia iste appe- 

 titus erit vanus, non autem naturalis, quia appetitus naturalis ex toto non frustra- 

 tili". Iste autem appetitus est ad impossibile, quare istud non arguet immortalitatem 

 animae. Dico haec nihil valere, imo appetitus iste est naturalis, et est a volun- 

 tate nostra intrinsece; cognito enim aeterno cupimus et nos aeternos fieri et immor- 

 tales;quod etiam declaratur quia iste appetitus est in ornili homine; homines enim 

 omnes appetunt esse immortales; si autem est in omni, erit naturalis. Quod vero 

 dicunt istum appetitum esse ad impossibile nihil valet, et contra eos reflecto argu- 

 mentum quia iste appetitus est in omni homine, ergo naturalis ; si ergo appetitus 

 ad esse semper, est naturalis, non poterit frustrari; quare argumentum est contra eos. Ch. 132 recto 

 Unde dico quod homo, vel sit intellectus ut voluit Plato, et videtur etiam esse sen- 

 tentia Them. 3" De anima s. t0 27°, vel saltem est (sit) per illum, ut tenuit Averroes, iste 

 appetitus non erit frustra: quia homo est aeternus saltem quoad animam rationalem ; 

 et facit multum ad istud hoc quod illa quae propter animam sunt necessaria in infi- 

 nitum appetimus; existimatur enim quod homo infinitas appetit divitias, etsi istud 

 sit impossibile ; unde appetitus divitiarum numquam terminabitur, sensitivus autem 

 qui est magis propter corpus terminatur, ut si quis sitiat et famescat. 



Item homo cupit Deum maxime imitaire, ut intelligendo, et huiusmodi quae non 

 potest virtus materialis. Item cum duplex sit scientia, practica et speculativa, in 

 operationibus practicis multa animalia conveniunt cum homine, ut in construendo 

 nidos hirundo, et apes in aedificando, araneae in texendo, et in virtutibus quoque mora- 

 libus, sicut rex apum in iustitia, amore, et fortitudine et pietate, sicut legitur in 2° 

 De historia animalium. In speculativis vero nullus nisi homo mentis divinae secreta 

 intelligit, atque illa ordinat; quare verisimile non videtur quod, cum homo ita excelsa 

 intelligat, et in tam excelsis delectetur speculabilibus, et a voluptuosis rebus, et ab 

 omnibus materialibus (se) retrahat, quod anima eius sit materialis, imo videtur oppositum 

 in adiecto quod anima intelligat et sit materialis. Causa enim mtellectionis est 

 abstractio a materia. Unde Deus qui maxime est abstractus, maxime intelligit et 

 intelligentiae quae sunt minus abstractae minus intelligunt. Istae tres rationes sunt 

 physicae, sed ex operationibus procedentes. 



Aliae sunt rationes theologicae hic multo fortiores quas ex Divo Angustino elicio. 

 Prima ratio quae est 4 a in ordine est: quia videmus quod inter omnia alia terrena 

 solus homo potest suum opifìcem cognoscere, quod testatur figura recta hominis, quae Ch. 132 verso 

 ad hoc ei donata est ut coelum aspiciat, et adorationes et tempia etsimilia; cetera 

 vero non habent hoc quia tantum terram aspiciunt sicut mortalia et terrena; homo 

 ergo Deum cognoscit, notitia vero rei eomprehensae semper, ratione boni, causat amo- 

 rem, ergo homo amabit Deum; cum vero amans in amatum transmutetur, sicut intel- 

 ligens in intellectum, homo in Deum transmutabitur. Ex his autem duobus sequitur 

 delectatio. Ista autem unio Dei cum homine, quae fit per intelligere et amare, non 

 accidit nisi in anima purgata a vitiis et istis sensibilibus. Unde Eustratius in primo 

 Ethicorum dicit: etsi virtutes morales sint propter humanum genus, sunt tamen 

 ut se Deo uniat, quia non potest eum homo cognoscere nisi animus sit purgatus a 

 vitiis, et ista praeparant nos ad felicitatem summam. Forte dices quod Aristoteles non 

 ponit ista. Dico quod sic in 12 Metaphysicorum, textu commenti 88 et 39, ubi dicit 



