— 481 — 



cognoscitur propter quod homo verecundatur solus inter cetera animalia, et solus 

 etiam synderesia habet; hoc autem non potest esse nisi quia solus cognoscit se offendere 

 su uni creatorem. Et istae sunt rationes probantes animae immortalitatem tam physice 

 quam theologice. Pro qua parte sunt viri doctissimi et integerrimi: Plato, Aristoteles, 

 Chaldaei, et omnes leges et omnes prophetae,quamvis aliqui dicant quod Plato non fuerit 

 huius sententiae, et quod ea quae dixerit, propter vulgares dixerit; quod dicere impium 

 est, cum in suis operibus tam maledicit mendacibus. Aristoteles etiam fuit huius sen- 

 tiae, queni, ut puto, Alexander in hoc non intellexit. Est enim sententia Aristotelis 

 in primo De anima, textu commenti 49, ubi dicit quod est diffìcile ponere animam 

 corpori commisceri, iteci textu commenti 63 et 66, ubi dicit quod est impossibile 

 ipsum intellectum misceli; item textu commenti 92 secundi De anima dicit de intel- Ch. 134 recto 

 lectu esse alterimi animae genus; in textu commenti 11 et 21 idem clamat in tertio isto, 

 textu commenti 3, 4, 5 et 14 et per totum hunc librum tertium. Idem in secundo De 

 generatione animalium textu commenti 3, ubi dicit quod solus intellectus extrinsecus 

 accidit et cum eo non comunicat actio corporalis; et in secundo Metaphysicorum, textu 

 commenti 7, dicit quod nihil prohibet ut aliquid post mortem remaneat, scilicet intel- 

 lectus, et secundo Oechonomicorum dicit quod mulieres debent fidem viris servare, 

 quia a Diis in alio seculo felicitabuntur. 



Alii deinde sunt etiam dicentes eam mortalem esse, ut fuerunt Epicurei nihil 

 nisi corpora cognoscentes, ut Sardanapalus et Aristippus quia omnia in luxùria pone- 

 bant, et eiusdem sententiae fuit impius Lucretius, quia cum animam esse mortalem 

 scripsisset, etiam se gladio interemit, et islam sententiam videtur sequi Alexander in 

 libro De anima. Quam nititur piobare multis rationibus, quas ponit in commento 4° 

 et 5° suae Paraphrasis. Et prima est talis: omnis forma generabilis et corruptibilis 

 est materialis, anima nostra est talis, ergo materialis. Anterior patet, brevior probatur 

 quia anima est terminus generationis et corruptionis; tunc sic (generatio) est de non 

 esse ad esse, ergo anima prius non erat ante generationem ; corruptio vero est 

 de esse ad non esse et anima est terminus corruptionis, ergo anima corrumpitur; nunc 

 corrumpitur et prius generabatur, ergo est generabilis et corruptibilis. Quod si dicis 

 hoc est verum in asino sed secus est in nomine, quia potius est quaedam separatio 

 animae a corpore quam animae corruptio: istud nihil valet, quia motus et terminus 

 motus sunt in eodem genere, et si motus est materialis, forma est materialis; motus 

 autem ad animam est materialis, quoniam estper quantitates proprias (qualitates primas?), 

 ergo forma (quae) est acquisita per talem motum, quae est anima, erit materialis. Cb. 134 verso 



Item asinus verius generatur quam homo, quia (homo) tantum applicaret activa pas- 

 sivis sicut agricola in generatione grani; quod probatur; quia, si anima est aeterna, vel 

 fit a Deo vel non: si fit a Deo, tunc ergo non eduxit eam de potentia materiae; asinus 

 vero educit formam asini de potentia materiae; eodem modo dicatur si sit aeterna et 

 non facta a Deo. 



Secunda ratio Alexandri est quod omnis forma inseparabilis a materia est mate- 

 rialis, anima est inseparabilis a materia, ergo est materialis. Anterior est manifesta et 

 brevior probatur, quia homo est homo per animam; sed id, quo aliquid est tale, est eius 

 forma; ergo anima est forma hominis, ergo est terminus; terminus autem non potest 

 separali ab eo cuius est terminus; ergo anima non potest separari a corpore; et etiam 



Parte terzì — Vol. III. 0 — Serie 2. a 61 



