— 486 — 



fecerunt bonum propter praemium, sed solo virtutis zelo. Aliqui etiam dixerunt animam 

 esse immortalem propter vulgares. 



Ista sententia non est ad mentem Aristotelis, ut puto, nec in se vera. Primum 

 probatur, et prima huius coniectura sumitur ex eo quod Theophrastus, ut voluit The- 

 mistius,in hoc tertio, commento 39°, voluit hoc de mente Aristotelis.Theophrastus autem 

 melius habuit mentem Aristotelis, cum eius discipulus fuerit; quam Alexander. Item 

 quiaAlexander, commento 28°, tenet intellectumagentem esse deum, et piimam causam, 

 nec partem esse animae nostrae. Aristoteles autem vult, ut infra patebit, quod sit pars 

 animae nostrae; modo si Aristoteles vult quod sit pars animae nostrae, quomodo hoc 

 esse potest, si unum sit aeternum et alter uni non? Item Alexander se declarans quo- 

 modo intellectus abstractus sit, exponit dictum Aristotelis, quando dicit, quod est 

 immixtus; dicit sic: quoad est in sui operatione, non indiget organo corporali quoad 

 illam partem abslractam; ideo est abstractus, et quoniam species recipiuntur in sola ani- 

 ma non in organo corporeo, et citat locum Aristotelis textu commenti 6°, quod anima 

 est locus specierum et non tota, sed intellectiva, et in hac operatione corpus concurrit 

 (non) nisi ut obiectum non subiectum. Et secundum De generatione animalium glosam, in- 

 telligit de intellectu agente, sed ista glosa non salvat suam sententiam; quaerit enim 

 ibi Aristoteles utrum omnis anima sit ante animatum, vel nulla, vel aliqua sic et 



Ch. 139 recto aliqua non; et solvit, quod illa quae utitur corpore sicut organo in sui operatione, 

 non advenit ante animatum. Sed illa que non utitur organo corporeo, extrinsecus advenit; 

 et hoc est contra Alexandrum, quia per eum ideo est separata, quia non indiget organo 

 corporeo; ergo si non utitur organo, erit abstractus (intellectus) per Aristotelem ibi, et ve- 

 nietde foris; quare non erit mortalis. Ecce quomodo Aristoteles ibi non intelligit tantum 

 de intelligentia agente, ut tu dicis, et istud nihil concludit. Potest hoc Alexander sol- 

 vere, et in se ista opinio est impoe sibilis. Quando enim Aristoteles vocat intellectum esse 

 mortalein, respondet (Alexander) quod in ista operatione sola sine corporeo organo erit in 

 opus; et anima intellectiva intelligit immaterialia, et se ipsam et etiam indivisibilia. Sed 

 contra, quomodo hoc est possibile quod se ipsam et immaterialia cognoscat, ipsa tamen 

 sit mortalis; etsi sola hoc faciat, et non sit abstracta, si non habet operationem pro- 

 priam sine corpore? Operari autem praesupponit esse; ergo ipsa est a corpore abstracta. 

 Et ista est ratio Aviceunae optima. Sed dicis, quod in hoc est aequivocatio, quia 

 animam egere corpore est duobus modis, ut influente (inferente) et ut organo; ita quod 

 intelligibiles species in corpore etiam ìeciperentur. Tunc dico quod si anima posset ope- 

 rari sine corpore ut subiecto et inferente species, bene esset separabilis a corpore: 

 sed quia eget eo ut subiecto et inferente species, ideo non separatur ab ilio; pendet 

 enim ab eo essentialiter. Sicut non valet: oculus non potest videro sine corde, ergo 

 visio est in corde; quod ideo non valet, quoniam oculus eget corde, tamen ut ab eo 

 species ad oculum trasmittantur; ita anima eget quoque corpore ut subiecto, et ut eo 

 a quo trasmittuntur species, non autem eget eo ut organo. Sed ista responsio est appa- 

 rens et non bona, quum dicere quod anima non est separata, quia eget corpore sicut 

 subiecto, aut inferente, nihil est dicere, et omnes hoc concedunt; sed secus est de tuo 



Ch. 139 verso exemplo, et de hoc quia oculus non est in corde ut in subiecto sicut anima in corpore 

 est sicut in subiecto ; cum autem omne quod est causa causae sit causa causae in 

 eodem genere causae, quomodo est possibile quod cum anima a corpore causetur, et 



