— 490 — 



omnium liominum est idem esse intellectuale, sed quoad sensitivam et cogitativam dif- 

 ferunt, cuius signum sunt proportiones omnibus communes. Sed Alexander diceret utram- 

 que opinionem esse impossibilem; ego tamen dico quod opinio Christianorum est ve- 

 rior: potest etiam persuaderi ex eo quod una Intelligentia dat esse orbi ita magno, 

 et tamen una pars differet ab altera per accidens, ut stellata a non stellata, omnium 

 tamen earum partium est idem esse intellectuale. Sed dicet quis: orbis non habet esse 

 ab Intelligentia, sicut est sententia Alexandri bic, in Parapbrasi de anima, commento 8°; 

 et Thomas et Christiani dicunt quod, quamvis anima informet omnes partes corporis, 

 non tamen per se primo sed per accidens, et per accidens differunt istae partes; sed 

 intellectus dat per se omnibus hominibus, et inter se differunt homines actu etiam. 

 Sed ad hoc aliquis dicet quod partes sunt actu ab anima informante et non in po- 

 tentia, et quod inter se actu differunt. Sed est dubium si anima sit talis quod sit 

 una numero in omnibus hominibus. Quomodo intelliget, an recipiendo an non reci- 

 piendo? Et est quaerere utrum dentur species intelligibiles de novo in intellectu rece- 

 ptae. De hoc est una opinio Burlaei 7.° Physicorum, commento secundo, quae vult quod 

 anima non recipiat de novo speciem; quàm inserunt aliqui moderni, quorum scripta 

 non vidi sed audivi ab eis; erant enim mei concurrentes, et rationes istorum sunt: 

 primo est auctoritas Averrois 12.° Methaphysicorum, commento 25°, ubi dicit quod quae- 

 dam sunt substantiae quae non recipiunt accidentia, et substantiae abstractae; intel- 

 lectus autem est abstractus et substantia abstracta. Item si habet species de novo, hoc 

 Cb. 143 recto esset quia phantasmata imprimerent in intellectum illas species et cum phantasma sit 

 materiale, tunc immateriale a materiali pateretur. Item si de novo reciperet species, 

 cum istae species sint singulares, non repraesentabunt universaliter; quare intellectus 

 non intelliget universale. Item si anima reciperet species, tunc plura accidentia, solo 

 numero differentia, essent in eoclem contra Aristotelem, 5° Metaphysicorum, textu com- 

 menti 15 1 . Item si, respectu unius obiecti, plures essent species in intellectu, tunc essent 

 materiales, quia plurificatio individuorum est per materiam, ut dictum est supra. Sed 

 tunc quomodo fiat intellectio , discordant inter se. Unus dicit quod fit hoc modo 

 quia anima intellectiva est forma mei, et omnia intelligit per essentiam suam; non 

 tamen ista mihi dicitur intellectio, nisi dum ego cogitem, et quod ego non intelligo 

 asinum, nisi prius cogitem de asino; quia iste est ordo naturalis, quod, si debeo anima 

 intelligere, debeo de omnibus cogitare. Alii dicunt quod bene intellectus est in po- 

 tentia, sed non ad species recipiendas; sed per virtutem intellectus agentis forma asini 

 eadem realiter quae est in re ad extra in intellectum nostrum recipitur, accidentalis tamen 

 facta; et istud est magis impossibile primo; etenim hoc intelligere non possum sicut 

 primum. Istae tamen opiniones sunt impossibiles, nec ad mentem Averrois et Themi- 

 stii: dixit enim Themistius in commento 15.° quod intellectus est aptus et (se) tenet ad 

 recipiendum omnes formas, sicut cera ad figuras, et dixit Aristoteles quod ita se habet 

 intellectus ad intelligibilia. sicut sensus ad sensibilia. Sed aliqui dicunt, et magis con- 

 sentanee loquuntur, quod visio non fit per species, ut dixerunt in suo tractatu quem 

 fecerunt, et dicunt illud esse contra intentionem Aristotelis et Averrois, commento 4", 

 qui oppositum huius aperte dicit, quando dicit quod recipit omnes species materiales; 

 et prima ratio est, quia si nihil de novo recipit intellectus nisi aequivoce ut tu dicis, 

 Ch. 143 verso quaero tunc, quando Averroes probat intellectum possibilem immaterialem esse, ex eo 



