— 491 — 



quod recipiens est denudatimi a natura recepti, et si recipiens haberet aliquid de na- 

 tura recepti , tunc idem se reciperet , et idem in se ageret; de qua actione loquitur 

 Averroes? Si de vera habeo intentimi, quia tunc aliquid verum aget et recipiet intel- 

 leetus de novo; si de actione aequivoca, tunc non est inserviens; idem ageret in se ipsum 

 actione aequivoca ut dicitur ab Averroe; 8° Physicorum, commento 4.° 



Secunda ratio: si anima per sui essentiam (inteliigeret),non esset necessarium ponere 

 iutellectum agentem, cuius oppositum dixit Averroes, commento 5°, cum dixit quod 

 Aristoteles intelligit intellectum agentem et (intelligit quod) habet speciem, et intel- 

 lectus discurrit et componit praedicatum cum subiecto; quod non esset si per essentiam 

 intelligeret, et tunc intellectus non esset in potentia sed esset actus purus. 



Item si per essentiam omnia intelligit, omnia eminenter continebit et omnia crea- 

 bit; cum autem non dependeat asinus ab intellectu, non intelliget asinum. Sed aliquis 

 dicet ad hoc quod hoc non valet, quia secundum Averroem in felicitate, quam ponit 

 Averroes, intellectus possibilis intelliget omnia per essentiam intellectus agentis et ta- 

 men ipse non est causa omnium. 



Ad hoc dico quod intellectus agens est causa omnium, et si non in esse reali, 

 est saltem in esse spirituali; omnia enim quao sunt potentia intellecta facit actu intelle- 

 cta. Item quomodo verifìcaretur dictnm Aristotelis quod se per accidens intelligeret? 

 Item intellectio est (esset?) operatio immanens absoluta, non relativa, quae non potest 

 esse absque aliqua alteratione intellectus per quam homo de intelligente in potentia 

 fit actu intelligens. Sed dices quod denominatur intelligens non quod fiat iutelligens; 

 contra tunc homo non de novo intelligeret sed tantum de novo cogitaret, sicut (est) de 

 beatis in patria, quibus licet Deus non sit sua intellectio, tamen fit eis nova spe- 

 cies. Ad rationes et ad Averroem, dico quod loquitur ibi de Intelligentiis perfectissi- 

 mis; intellectus autem possibilis est infima intelligentiarum indigens corpore in in- Ch. 144 recto 

 telligendo. Cuius signum quia dicit ibi quod non intelligunt ista interiora ipsae In- 

 telligentiae. Loquitur ergo de non dependentibus a corpore. 



Ad 2 m , cum dicitur quod phantasma imprimeretur in intellectum, dico quod intel- 

 lectus agens ea universalizat propter quod possunt agere in intellectum, et ista est 

 causa ponendi intellectum agentem. Ad 3 ra , cum dicitur quod singularitas intelligentis 

 aut speciei, per quam intellectus intelligit, non excludit universalium intelligentiam, 

 alioquin cum Deus et Intelligentiae ipsae sint quaedam substantiae singulares, non 

 possunt universalia intelligere, (hoc non inconvenit) sed materialitas cognoscentis et 

 speciei, per quam cognoscuut ipsae res, universalem cognitionem impediunt. 



Ad alterum quod plura accidentia, numero differentia, essent in eodem, dico quod est 

 necessarium, quia in (mundo?) sunt plures species numero distinctae, vel saltem si est una, 

 habet plures modos diversos essendi,uttenent aliqui Thomistarum. Ad Aristotelem dico ut 

 ibi dicit scoliastes (?) et ante (?) eum Aegidius loquitur ibi de accidentibus quae bene con- 

 trarium habent acquisibilibus per alterationem. Item si per essentiam intelligeret qua- 

 tuor qualitates, intelligeret (false, cum) altae (tamen) Intelligentiae non intelligunt falsa. 

 Altera est angustia quae (est): cum contrariorum contrariae sint operationes 4.° Metapby- 

 sicorum et primo Posteriorum, si anima sit una, in uno essent contraria: ut quod Socrates 

 sit papa vel non papa sicut nunc est, et hoc est argumentum Avicennae. Sed dicet quis 

 quod hoc argumentum esset contra Christianos, qui tenent quod eadem anima quae est in 



