— 495 — 



primo Posteriori! m dicitur quod unitas est puncto abstractior, et aritlimetica geome- 

 tria, et hoc est contra Aristotelem 3° Physicomm, ubi cum probavit non dari infi- 

 nitum in entibus materialibus, probat etiam non dari in spiritualibus, quia implicat 

 contradictionem, nec intellectus mensurae (?) capitquodapud Deum detur infinitum, nec 

 Deus posset facere unum corpus infinitum; totum enim locum occuparet, nisi fides 

 sit in oppositum; sed puto eam ab hoc non dissentire. Ideo quod dicit Scotus de in- 

 finito secundum quid, est contra Aristotelem in tertio Physicomm; ubi vult quod si Ch: 147 verso 

 aliquod est infinitum secundum quid, est etiam infinitum simpliciter. Alii dixerunt, 

 et fuit Origenes, quod Deus a principio mundi creavit multa prò una generatione, qua 

 completa, non amplius creabit aliquas animas. Sed hoc est voluntarie dictum, nec habet 

 aliquam auctoritatem ad hoc cogentem. Alii die unt: in aliquo certo tempore renovabi- 

 tur, et quod fit resurrectio et regressum animarum ad corpus, ut dixit Plato quod rnun- 

 dus renovabitur in anno magno, quod est in tribus millibus annis, quum orbis tunc 

 erit in ea disposinone, in qua nunc est. Causae autem similis effectus similis est. Haec 

 opinio de resurrectione est contra Aristotelem in 2° De generatione in fine, ubi habet quod 

 idem numero non potest redire. Postea videtur iuiustum quod qui nunc sunt beati, 

 possint ad corpora iterum redire; possent enim peccare et a corpore paterentur. 

 Cuius opinionis fuit Pythagoras et Plato. Alii dixerunt quod mundus est aeternus, sed 

 per infinitum tempus homo non fuit, et istud non videtur esse rationabile dictum, 

 quia mundus eo tempore non fuisset perfectus. Tanta enim perfectione, quanta est 

 homo, caruisset. Aegidius dicit in 2° quolibetico quod Aristoteles putavit animas esse 

 multiplicatas et aeternas, sed non vidit hoc argumentum, sicut forte non vi dit multa 

 alia. Cuius signum est quod Averroes numquam videtur formasse hoc argumentum 

 contra se, quod si vidisset aliquod formasset. Thomas tandem defaticatus dicit quod 

 ipse Aristoteles vidit hoc argumentum. Certum est enim quod non est contra Chri- 

 stianos ponentes mundum finitum a parte ante et a parte post. Ego non credo quod 

 sic (?) Averroes putet animas esse aeternas et plurificatas, et forte ponit animas iterum 

 ingredi in corpora dimissa sicut Plato tenuit. Cuius signum est quod numquam de 

 hoc loquitur contra antiquos. Sed de hoc Aristoteles forte fuit ambiguus, vel tracta- 

 vit de hoc in libris qui ad nos non pervenerunt. Et si dicas tunc daretur resur- Ch. 148 recto 

 rectio: dico quod forte Aristoteles non negaret in hominibus, licet forte in brutis. 

 Kesolvendo ergo, sto in ratione Thomae, quod Aristoteles non intellexit se sicut forte 

 nec in aliis. 



Altera est difficultas, quod, cum anima sit aeterna, utrum aliquando inceperit 

 esse. In hoc Aristoteles videtur utrique parti favere; quod enim inceperit esse duae 

 sunt auctoritates; prima est duodecimo Metaphysicorum, textu commenti 16 ; et 17', ubi 

 Aristoteles dicit quod causae moventes sunt animae effectuum, sed causa formalis incipit 

 esse cum re (?) et in quibusdam formis, ut de intellectu, nihil Philosophus habet (censet) 

 post mortem remanere. Ecce ergo quod secus (sic) Aristoteles, ut ibi notat Thomas: 

 anima intellectiva incipit esse cum corpore, et remanet post subiectum compositum. 

 Altera est in secundo De generatione animalium, cap. 3°, ubi dicit, quod anima sen- 

 sualis et intellectualis prius sunt in actu; si ergo aliquando sunt in actu et aliquando in 

 potentia, non sunt omnino aeternae. Pro altera parte sunt auctoritates eiusdemincapitulo 

 eodem, ubi quaerit utrum omnes animae sint ante corpus vel non; et dicit quod solus 



