— 496 — 



intellectus est ante corpus. Si est ante, ergo non incipit esse cum corpore simul. Altera 

 auctoritas est primo Coeli, ubi vult quod omne aeternum a parte ante est aeternum a parte 

 post. Item sequeretur quod anima crearetur; vel ergo immediate aDeo, vel mediante coelo. 

 Si primum, ergo novitas esset in Deo, quoniam actio nova ab agente antiquo immediate 

 procederet, et novitas quae est in effectu debet in causa reduci. Si mediante coelo, ergo 

 materialis, quare generabiiis et corruptibilis esset. Sed ad istas Averroes posset dicere: 

 ad illam de 12° Methaphysicorum, dicit quod non fecit expresse mentionem de ince- 

 ptione; est enim clarum quod omne aeternum a parte post est aeternum a parte ante, 

 in via saltem Aristotelis. Sed tunc est dubium quare dixit quod remanet post mortem, 

 Ch. 148 verso cum eadem ratione esset clarum, aeternum enim a parte ante est aeternum a parte 

 post. In hoc difficile est respondere, tamen prò nunc dico quod Aristoteles ita dixit 

 quia libitum est- ei. 



Ad alteram dico dupliciter: primo modo, quod hoc intelligitur quoad operatio- 

 nem; prius est enim in potentia intelligens quam sit actu intelligens. Vel aliter di- 

 catur quod si Aristoteles loquitur ibi de anima et non operatione, dico quod anima 

 in se non est in potentia priusquam in actu informet, sed semper est actu. Sed re- 

 spectu Socratis, est in potentia ad informandum prius Socratem, quam actu informet. 

 Tenendo tamen aliam opinionem possumus dicere ad auctoritatem in oppositum: ad pri- 

 mum, quod anima intellectum praecedit ita non secundum tempus; quamvis enim anima 

 in eodem instanti beetur (creetur) a Deo et in corpus infundatur ut dicit Augustinus, 

 prius tamen natura a Deo creatur, quam in corpus infundatur. Aliae autem non sic se 

 habent, quia educuntur de potentia materiae et non veniunt de foris. 



Ad ultimum : quod omne aeternum a parte ante est aeternum a parte post. 

 Aliqui negant aperte Aristotelem in hoc. Thomas aliter dicit quod illud intelligitur de 

 his quae acquiruntur per generationem et corruptionem, sed de his quae sunt in sola Dei 

 voluntate non habet verisimile illud dictum. Ista (propositio) tamen modo valeat quantum 

 potest. Aristoteles enim ibi universaliter est loquutus. Ad aliud, cum dicitur quod crea- 

 ret (?) concedo hoc; solus enim Deus polest creare, est enim primus agens, nihil praesup- 

 ponens. Et cum dicitur mediate vel immediate, dico quod in creatione animae est duo con- 

 siderare. Primum est creatio animae; secundum est corporis organizatio. Quoad primum, 

 solus Deus concursit; creatio enim nulli creaturae tradita est, sed solus enim Deus creat 

 nullo alio mediante. Quoad secundum concurrit Coelum et causae secundae, et hoc dico se- 

 cundum ordinem naturae. Cum autem corpus est debite organizatum, anima in eo infun- 

 ditur, et cum dicitur ab antiquo non provenit novum quia Deus mutaretur: dico quod 

 Ch. 149 recto non sequitur hoc, quia ista mutatio innovatio non est ex parte Dei, sed ex parte corporis 

 vel animae, et hoc habent dicere etiam illi, qui ponunt Deum esse intellectum agentem, 

 quia ipse immediate causat species intelligibiles a phantasmatibus abstrahendo eas. Et 

 si dicerent quod pariter Deus posset mundum de novo creare, ex eo quod ista novitas non 

 in Deum sed in mundum reduceretur, dico quod ratio Aristotelis, in 8° Physicorum, per 

 quam ponit mundum esse aetemum non concludit, et in via sua patitur angustias. 

 Sed quantum sit in proposito, dico quod secus est de anima et de mundo, quia bene 

 Deus potest de novo creare animam, sed non mundum; quia si crearetur mundus 

 mutatio non esset nisi in Deo et non in mundo, quia novitas quae est in effe- 

 ctu, debet reduci in causam suam, ergo nihil aliud a Deo esset. Ista novitas non 



