— 497 — 



reduceretur in aliud corpus, quia non esset, sed in solnm Deum qui est causa: sed 

 in anima novitas non est in Deo, sed in corpore organizato. 



Alia difficultas est: si anima simul cum corpore non corrumpatur, sed remaneat, 

 quaero an ingrediatur aliud corpus an non; primum non est dicendum quare est 

 fabulosum; sed si secundum, vel vadit in paradisum, Tel in infernum, vel in purga- 

 torium: quaero per quid fìt iste motus; vel per alterationem, vel per motum localem, 

 et quaero de via per quarti vadit. De hoc nibil dicit Aristoteles, forte quia nescivit. 

 Sed argumentum nihil valet et est contra Averroem, etiam quia, quando Socrates ge- 

 neratur, quaero quomodo intellectus incipit eum informare, et quando moritur, quomodo 

 desinit informare. Sed ego dico quod iste motus non est continui! s , nec rationis 

 eiusdem cum istis motibus inferioribus, sed per generationem, intelligendo et volendo, 

 ut voluit Thomas, vel est motus defìnitivus ut voluit Scotus. C'h. 149 verso 



Altera difficultas est quod operetur anima a corpore separata. Si nihil, anima erit 

 frustra; nihil autem videtur operari, quia hoc maxime esset intelligere, quia anima 

 per phantasmata intelligit, quae sunt in corpore. Si autem non habet intelligere, nec 

 habet velie. Dico quod anima, cum est separata, non intelligit per phantasmata, sed per 

 species infusas a Deo; anima enim habet duas operationes; prima est intelligere cum 

 phantasmate, secunda intelligere sine phantasmate quando est separata, sed me remitto 

 Ecclesiae, et notetis quod de inferno et paradiso, non tantum meminit Ecclesia sed 

 etiam Plato et philosophi, praeter sceleratum Aristotelem. 



Stat et altera dubitatio: si anima esset aeterna, homo non esset vere generabilis et 

 corruptibilis. Thomas dicit ad hoc, quod vere generatur quia portat ipse tertiam 

 entitatem distinctam a partibus. Sed ego puto non dari illam tertiam entitatem. Ideo 

 dico quod homo non vere generatili' nec corrumpitur, sed potius generatio hominis est 

 quaedam unio et corruptio (vel) segregatio; et hoc habet etiam dicere Averroes; et Aristo- 

 teles sensit hoc idem dicens, * separatur autem hoc ab hoc sicut sunt». Stat argumentum 

 prò Averroe: quod si intellectus non esset unicus, scientia esset quantitas activa. Ke- 

 spondet Thomas quod magister et discipulus in aliquo conveniunt non ut subiecto, 

 sed ut obiecto, et in primis principiis quoad speculabilia, et de quolibet dicitur esse 

 vel non esse, et in operabilibus, ut ih isto: quod tibi non vis fieri alteri ne feceris. 



Ultima ratio erat: quia singularitas impedit intelligere. Dico quod non, sed ma 

 terialitas est quae impedit, et ad rationem suam, dico quod non oportet quod ex duo- 

 bus numero distinctis causetur tertius conceptus sicut secundum Nominales. Isti ter- 

 minus tertius signant se ipsum terrninurn per se ipsum et non per aliquem clistin- 

 ctum (sic). Haec est quae volili dixisse in hac quaestione. Volo tamen unum dicere 

 quod, philosophice lóquendo, potest probaii (quod) anima est aeterna contra Scotum. Ch. 150 recto 



De imitate multimi dubito. Averroes Themisthis, Theophrastus fuerunt huius opi- 

 nionis, sed tenendum est quod est multiplicata et aeterna secundum fidem, quia ali- 

 ter periret iustitia divina in qua Angelicus multum insudavit. 



Utrum intellectus intelligat se per se an per aliud. 



Pomponacius in textu decimosexto, omissis nugis Joannis, breviter dubitat an 

 intellectus intelligat se; de re in se non est dubitatio, quia in nobismet experimur hoc, 

 sed est dubitatio (per) quod intellectus intelligat se. Certum est quod non per sui 



Parte terza — Vol. III. 0 — Seeie 2. a 63 



