— 499 — 



cognitionem sui, sed requiritur discursus et multa alia. Considerat enim istam speciem Ch. 151 recto 

 a quo causata sit, et in quo modo suscipiatur, et ita veniet iu notitiam sui, et nota 

 quod est differentia inter conceptum et speciem, quia de abstractis habemus conce- 

 ptum et non speciem; de materialibus speciem et non conceptum, quia habemus de 

 eis phantasmata, et intelleetus intelligitur conceptu diverso a specie asini, specie diversa. 



Numquid intelleetus suam operationem intelligat. 



Quaeritur quomodo intelleetus suam operationem intelligat. De se non est dubi- 

 talo, sed de modo. Joannes hic dicit fatuitates. Duo sunt dicendi modi, unus, quo, per 

 eamdem intellectionem per quam intelligo obiectum, intelligam etiam intellectiones; nec 

 hoc inconveniret immaterialibus quod idem duo reputet, ut in divina essentia repu- 

 tantur omnia entia et ipse Deus; et hoc dicit Joannes, sed credo hoc esse falsimi; 

 quia vel ista actio est una, vel plures; si primum, cum aliquid intelligam, semper 

 intelligam me intelligere quod est falsiim; si vero ita quod sint diversae, quomodo 

 differunt istae actiones inter se? 



Altera est opinio Thomae in prima parte, quaestione octuagesimaseptima, àrticulo 

 tertio, quod non sit eadem intellectio; et quod potest operatio esse tunc cum ipsa quae 

 intelligitur non sit illud mediante quo nos intelligimus, sed est id quod.nos intelli- 

 gimus cum et ipsa sit intelleetus, et si diceremus tunc procederemus in infinitum 

 in actibus animae. 



Dicit ad hoc Thomas in prima parte, quaestione octuagesimasexta, articulo secundo, 

 quod in actibus anirnae non est inconveniens procedere in infinitum, ut bene dicit 

 Thomas, et in hac secunda operatione intelleetus concurrit effective. Sed tunc est dififi- 

 cultas utrum sensus habeat talem actionem. Themistius, in secundo huius, videtur dicere 

 quod sic; tamen ut est sententia Àristotelis in De somno et vigilia: nullus sentit suam 

 operationem. Ego puto quod non, sed quae est altera ratio quare intelligat (se intelleetus) 

 uon autem sensus ? Dico quod quia intelleetus est super se refìexus, potest se intel- 

 ligere; nulla autem virtus materialis potest cognoscere se, quia nihil potest agere in 

 se in bis materialibus, licet in abstractis hoc possit esse verum; aliquid enim est in Ch. 151 verso 

 superiori quod non est in inferiori, et ideo abstracta possunt se intelligere, et hoc ex 

 perfectione eoium. 



Altera dubitatio est utrum Aristoteles in hoc capite tractet de obiecto intelleetus. 

 Dicitur quod sic, ut etiam omnes Latini dicunt in textu commenti noni. Ex altera parte 

 videtur quod non, quia tunc Aristoteles non observaret id quod dixit in hoc secundo, 

 scilicet quod prius est tractandum de obiecto quam de potentia. Seilicet in primo 

 capite huius tertii, et in secundo tractaret de obiecto, scilicet in hoc capite secundo 

 et in textu commenti vigesimiprimi inciperet tractare de ratione intelleetus. Forte dices 

 quod Latini male exponant; Theophrastus autem et Averroes melius; cum ipsi aliter 

 introducant. Istud nihil est, quia prius debuerunt determinare obiectum et operationem 

 quam potentiam; de hoc nullus dicit, ego tamen dicerem quod prius quoquomodo 

 determinavit de obiecto quam de operatione, et hoc quum dicit in textu commenti quarti: 



si ergo omnia intelligit, ens est suum obiectum; et 



si diceremus: non desciipsit suum obiectum, dico quod ens non habet descriptionem, 

 cura nihil sit notius ente; ideo non descripsit, et cum dixit quod intelligit, tractavit de 



