— 500 — 



operatione; iti hoc vero capite magis determinavit de obiecto et in textu commenti 21 

 magis determinate locutus est de operatione intellectus, imo idem facit in 2° huius 

 in cap. De sensu, quia prius tractat de sensu in communi et deinde tractat de obiecto 

 scilicet sensibili communi et proprio. 



Utrum singulare cognoscatur ab intellectu et quomodo. 



Quaeritur etiam quomodo singulare cognoscatur ab intellectu nostro et utrum 

 cognoscatur distincte, quamvis aliqui dicant quod non; sed ista opinio videtur falsa. 

 Primo Aristoteles in textu commenti noni dicit quod singulare cognoscitur vel a diver- 



Ch. 152 recto sis virtutibus vel ab una aliter se habente. Ecce ergo quod concedit (?) ab una 

 virtute cognosci; ista autem virtus non potest esse sensus, quia sensus tantum circa 

 singularia versatur, ergo est intellectus, quia ambo (') cognoscit. Item intellectus separat 

 universale a particulari; eadem autem est virtus quae cognoscit aliqua et ponit diffe- 

 rentiam inter illa, secundo huius textu commenti centesimiquadragesimisexti. Item 

 inductio est a particularibus ad universalia. Eadem autem est virtus quae ex par- 

 ticularibus colligit universale; nec est dicendum inductionem fieri a diversis virtutibus, 

 quia hoc est falsum; imo audivi unum doctorem hoc inconveniens (esse) concedere. Item 

 nonne sunt sillogismi particulares quos non potest facere aliqua virtus sensitiva? Pro- 

 cedunt enim ex una universali, vel ex alia particulari, quia regulantur prò dici de 

 omni et de nullo, sensus autem non cognoscit universalia. Sed videndum est de modo 

 per quem intelligitur singulare. Hic sunt duae opiniones: prima est Nominalium, quae 

 etiam videtur Alexandri, quae stat in tribus considerationibus. Prima consideratio est 

 quod singulare cognoscitur per propriam speciem, quia intellectus ponit distinctam 

 differentiam inter universale et particulare; hoc autem non potest esse nisi habeat 

 distinctam cognitionem de illis, et hoc non potest fieri nisi per eius conceptum. Item 

 vel cognoscitur per propriam speciem, vel per speciem universalis. Si primum, habeo in- 

 tentimi; si secundum, cum ista species ducat nos in cognitionem omnium singularium in 

 communi vel in confuso, non poterò habere notitiam unius determinati individui ut Soc. tis 

 aut Plat. nis Secunda consideratio patet. Quod intelligitur ab intellectu est singulare; 

 quae consideratio probatur quia illud primo intelligitur quod primo phantasiatur; singula- 

 re autem primo phantasiatur, ergo primo intelligitur. Prima propositio est manifesta exeo 

 quod intelligere nostrum dependet a phantasmatibus; brevior patet quia phantasia est sin- 

 gularis. Item sic se habet singulare incomplexum, sed singulare complexum prius cogno- 

 scitur quam universale complexum. Ergo et ita est de incomplexo. Anterior patet ex 



Ch. 152 verso convenienti similitudine; brevior probatur, quia sic cognosco quod reubarbarum(sic)pur- 

 gat coleram (sic) sicut dicitur in secundo Posteriorum in fine, et est primo Posteriorum, in 

 capite de ignorantia, quod deficiente sensu deficit scientia illius sensibili s quod habetur 

 per sensum illum. Item est tertia ratio quod uti non cognoscitur nisi abstrahendo a par- 

 ticularibus, sed abstractio non fit nisi a noto, ergo siugulare prius fuit cognitum ab 

 intellectu. Tertia consideratio (est) quod uti non cognoscitur nisi ex comprehensione mul- 

 torum singularium, et ex similitudine reperta in singulari causatur universale, sicut 

 accipiendo Socratem et Platonem, ita maxima eorum similitudine, causant conceptum 

 specificum; et videndo hominem et asinum ambos habere virtutem sensitivam, causatur 

 (') Scilicel singulare et universale. 



