— 501 — 



alius conceptus, ut puta genericus, quia non habet tautam similitudinem quanta est iu 

 Socrate et Platone. Non ergo universale primo et simpliciter fit, sed ex collatione mul- 

 torum individuorum, et prò hoc est auctoritas Alexandri hic, et in Paraphrasi et in 

 capite vigesimosecundo, ubi videtur hoc aperte dicere: dico enim quod cum sensus 

 cognoverit hoc vel hoc album, statini intellectus ex his sensuum intentionibus album 

 cognoscit. Quid clarius? idem videtur dicere Themistius iu primo huius, capite quarto, 

 commento quarto; et Averroes,in duodecimoMetaphysicorum commento quarto, dicit quod 

 uriiversalia apud Aiistotelem sunt collecta ex particularibus in intellectu, qui accipit 

 inter ea similitudinem et facit ea unum in actu. Haec ipse. Quid ergo clarius quam 

 dicere particularia sunt in intellectu? Dicunt ergo quod particulariter ab intellectu 

 cognoscitur, et ratio est quod nulla alia res videtur posse causare universale, et ista fuit 

 opinio Buridani in primo Physicorum, Gregorii Ariminiensis in primo Sententiarum, 

 distinctione tertia, quaest. prima, art. primo, quod scilicet cognoscatur singulare ab 

 intellectu per propriam speciem; istam tamen speciem habet a sensu, non enim potest 

 intelligere singulare nisi prius id senserit sensus, et quod conceptus communis sit 

 posterior conceptu particularium. 



Altera opinio est quae buie ex toto opponitur qaam imitantur Albertus, Thomas, Ch. 153 recto 

 Scotus, quae et ipsa stat in tribus considerationibus; prima, quod singulare non cogno- 

 scitur ab intellectu per propriam speciem; prima ratio, quia receptum non recipitur 

 secundum naturam. recepti, sed secundum naturam recipientis; cum ergo intellectus 

 habeat recipere ipsum, non recipit secundum naturam singularis, scilicet singulariter, 

 sed secundum naturam intellectus, id est universaliter. Item nos diximus superius quod 

 intellectus in lice differt a sensu, quia intellectus universaliter, sensus singulariter 

 recipit. Ergo illud quod in intellectu recipitur non singulariter recipitur, sed sub conceptu 

 universali recipitur. Item non esset necessitas ponendi intellectum agentem; quod 

 probatur, quia intellectus agens non ponitur nisi ratione universalis quod ab intellectu 

 debeatrecipi. Et ista est opinio Averrois, in commento decimo octavo, in fine. Si autem 

 singulare recipiatur in intellectu, ad quid esset ponendus intellectus agens? Item 

 arguunt moderni argumento quod reputant Achillem. Si intellectus haberet conceptus 

 singulares ipsorum singularium, sciret ponere differentiam inter duo individua eiusdem 

 speciei, et cognoscere differentiam quae est inter talia individua: hoc autem estfalsum 

 deduobus repraesentatis, quorum unum sit repraesentatum in una hora, aliud in alia. 

 Yerbigratia pono hic unum ovum. Vel habeo proprium conceptum huius vel non. Si 

 non, habeo intentimi; si sic, nolo quod aliud ponatur : tu credis illud esse idem ovum, 

 ergo non scias ponere differentiam. Secunda consideralo (est) quod intellectus non intelli- 

 git primo singulare, quod declaratur quia intelligit refìexe, ergo non directe. Consequentia 

 probatur quia linea recta non est reflexa; assuinptum patet hic in textu commenti decimi. 

 Item quod per accidens intelligitur non primo intelligitur; singulare per accidens in- 

 telligitur, ergo; assumptum patet quia per se non sunt idem numero, (brevior?) pro- 

 . batur per famosam propositionem, quae dicit universale per se, singulare per accidens 

 intelligitur ab intellectu. Item quod est primum obiectum prius intelligitur, universale 

 est primum obiectum intellectus, ergo prius cognoscitur ab intellectu. Anterior est 

 clara; brevior probatur quia, ut communis est sententia, intellectus est universalium, Ch. 153 verso 

 sensus vero particularium. 



