— 505 — 



rationum, primo non est videre penes quod distinguantur, cum sint eiusdem substan- 

 tiae et obiecti, si cut intellectio asini et species asini. Itera in vanum esset unum isto- 

 rerai, vel species vel intellectio, quum species est illa per quam res cognoscitur, et 

 intellectio est etiam per quam res intelligitur. Probatum est ergo quod intellectio non 

 addat aliquid absolutum super ipsam speciem. 



Quod etiam non addat aliquid relati vum probatur, quia si adderet aliquid relativum 

 tunc intellectio esset de praedicamento relationis quod est falsum, quia intellectio est de 

 praeclicamento actionis vel passionis;cum autem praedicamenta sintimpermixta,intellectio 

 non poterit esse de praedicamento ad aliquid. Item arguitur secundo, et est argumentum 

 Scoti in decimatertia quacstione, nono libro, quod illud in quo consistit fecilitas et perfe- 

 ctissima operatio hominis non est relativum, sed in intellectione consistit fecilitas, ergo. 

 Anterior probatur quia intellectio dicit aliquid quod perficit hominem; relativum autem, 

 ut tale est, nullam perfectionem includit; brevior patet ex primo et tertio. Et hic ubi 

 vult Aristoteles quod felicitas consistat in actu intellectionis, idem etiam vult Aver- 

 roes in prologo Physicorum, et ita cum intellectio non addat aliquid absolutum aut 

 relativum ad ipsam speciem, non erit ab ipsa specie differens. In oppositum, et prò Ch. 173 recto 

 altera parte, arguitur quod illa non sunt eadem realiter quorum, uno non existente, 

 alterum remanet. Sed species et intellectio tali modo se habent inter se quod unum 

 remanet altere non existente , ergo. Anterior patet quia illa quae sunt eadem 

 generatione generantur et corrumpuntur. Brevior patet quia dormiens non habet in- 

 tellectiones et tamen habet speciem; aliter enim si species non remaneret in intellectu 

 hominis (docti?) non esset rammemo ratio, quod est contra Aristotelem primo Poste- 

 riorum. Item illa non sunt eadem quorum unum ab altero efficitur, sed species et 

 intellectio hoc modo se habent, ergo. Anterior patet quia nihil potest se speciem ef- 

 ficere, brevior patet quod, ut dictum est, ex specie creatur intellectum , et est 

 dictum Angelici quod ex specie et potentia fit cognitio rei. Item quia ita se 

 habet intellectus ad intelligibile sicut sensus ad sensibile , quia utraque cognitio 

 terminatur ad obiectum proprium, modo possimi intelligere existentia et non exi- 

 stentia, nec possibilia existere. Tunc quaero ad quod terminatur ista intellectio 

 non-entis ; non ad obiectum quia obiectum non est nec potest esse ; non ad phan- 

 tasmata cum sint singularia, ergo ad speciem intelligibilem: quare necessario dabitur 

 species intelligibilis, ad quam cum terminetur intellectio, erit ab ea distincta sicut 

 species sensibilis est distincta a sensutione. In hac quaestione sicut et in aliis sunt 

 diversi modi dicendi. Avicenna tenuit quod species intelligibilis et intellectio sint 

 penitus idem, et quod cessante intellectione cesset species intelligibilis, quum ip^e non 

 potuit videre qualiter sit in virtute comprehensiva et non sit cognitio rei 



Hanc opinionem quasi omnes Latini impugnant 



Ch. 173 verso 



Ideo cmnes fere Latini posuerunt species et intel- 



lectiones non distingui realiter; sed dubium est, si differunt, quid superaddat intellectio 

 speciei. De hoc sunt multae opiniones: prima est quae est usitata quam tenuit Scotus 

 in 13 a quaestione Quolibeti, et Gregorius Ariminiensis, secundo Sententiarum, disiin- 

 ctione septima, quaestione secunda, articulo primo. Tenent isti quod intellectio formata 



Parte terza — Vol. III. 0 — Sekie 2. a 64 



