— 506 — 



non dicat relationem. Connotat tamen relationem et relativum ad obiecium: et hoc 

 propter secundum argumentum, et hoc tenet Thomas. Utrum vero connotet duos re- 

 spectus, Tel unum tantum non est praesentis loci, simili ter et utrum sint relativa 

 secundum dici et non secundum esse, ut aliqui voluerunt. Tenet tamen Scotus quod 

 species et intellectio non sit una et eadem res formaliter, sed tenet quod species sit 

 imperfectior intellectione, ita quod intellectio sit altera species multo clarior et lu- 

 cidior ipsa specie prima. Et dicitur an sint eiusdem rationis, an diversae. Dicunt quod 

 non sint eiusdem rationis formalis, quia intellectio est essentialiter perfectior specie; 

 et hoc dicunt esse quia natura procedit de minus perfecto ad magis perfectum, et 

 ita procedit de specie ad intellectionem; et si dicatur quod est necessitas ponendi spe- 

 cies intelligibiles, dicunt cum (quod?) intellectio terminatur ad speciem sicut supra dixi- 

 mus. Ulterius cum dicitur unde causatur illa diversitas speciei ab intellectione, dicunt 

 provenire hoc ex agente et passo melius disposito, et etiam quia in puro intellectu 

 recipitur species, intellectio vero recipitur in intellectu specie informato. Tunc ad ra- 

 tiones in oppositum dicitur: ad primam cum vel addit aliquid absolutum vel rela- 

 Ch. 174 recto tivum, dicitur quod intellectio in se est absolutum; dico tamen, et constat, relativum. 



Ad aliam: cum dicitur quoad istud absolutum superadditum speciei, dico quod est ipsa 

 intellectio. Ad aliam: cum dicitur an sit eiusdem rationis, dico quod non, imo intel- 

 tectio est essentialiter perfectior specie. Ad alterum cum dicitur unde causatur ista 

 diversitas, hoc quod causatur ab agente et melius disposito. Ad aliam: cum dicitur 

 in vanum poneretur una istorimi, dicitur quod non, quia species sola non potest fa- 

 cere istud quod facit intellectio quum species sit (imperfectior) intellectione et ista 

 opinio communiter tenetur. 



Altera est opinio quae tenet quod species et intellectio sunt idem realiter, et 

 quod differunt ut magis perfectum et minus perfectum. Species enim est quaedam in- 

 tellectio imperfecta, et ita videtur esse quaedam additio non in alteram speciem sed 

 in unum ab alio esse, et ita videtur dicere semper Thomas, non assevero hanc esse 

 sententiam Thomae, et dicitur species prò quanto repraesenkt obiectum ad extra, di- 

 citur vero intellectio prò quanto per eam obiectum ad intra intelligitur. Dift'ert autem 

 haec opinio a prima, quum prima non ponit speciem esse eadem qualitate cum intel- 

 lectione. Ista vero ponit esse eadem qualitate cum specie et tunc faciliter potest (re- 

 sponderi) ad argumenta in oppositum facta. 



Utrum in rebus sit veritas et falsitas vel in solo intellectu. 



Circa textum 37 sunt aliquae difficultates, et primo utrum in rebus sit veritas 

 et falsitas, an in solo intellectu. Et arguitur quod in rebus, quia communiter dicitur 

 aurum est verum vel falsum, et in duodecimo Metaphysicorum, textu commenti quarti, 

 dicitur quod unumquodque, sicut se habet in ventate, ita se habet in entitate, unde 

 primum ens est maxime verum. Quod etiam apparet ex theologia nostra. Dixit enim 

 Christus: Ego sum via, veritas et vita. Et probatur etiam hoc ratione, quia ens et 

 verum convertuntur. Ens antera attribuitili' rei, ergo et veritas rei attribuitili - . Itero, 

 verum est obiectum intellectus, sed quod est obiectum intellectus non est in intellectu, 

 Ch. 174 verso er g° verum non erit in intellectu. Anterior patet quia dicitur communiter quod intel- 

 lectus fertur in verum sicut appetita in bonum. Brevior patet quia obiectum praesupponit 



