— 508 — 



homo opinatur uno modo et alius alio modo, quae opinio improbatur quarto Meta- 

 physicorum textu commenti deciminoni; tamen quoquoraodo dicuntur verae in ordine ad 

 nos, non quia intellectus realiter habet mensurare talem rem, sed quia talis res est 

 apta facere talem scientiam de se in nostro intellectu; sed res absolute dicuntur verae 

 in ordine ad intellectum divinum qui maxime verus est, et sic patet defìnitio veri- 

 tatis, qualiter est adaequatio rei ad intellectum et intellectus ad ipsam rem. Si autem 

 quaeratur utrum Deus sit verus, dico quod in Deo omnibus modis est veritas, sicut dicit 

 hìc Themistius de agente quod est verus, non quoad alia, sed quoad se tantum qui 

 verus est intellectus. Quanto magis ergo Deus hoc modo unus erit et maxime verus, 

 quum ex se ipso verus est, et non ex alio extrinseco sicut nostra veritas! Est etiam 

 verus omnibus modis, quum in Deo est adaequatio rei ad iutellectum et intellectus ad 

 rem; tanta enim est sua essentia quanta est sua intellectio, et tanta est sua intellectio 

 quanta est sua essentia, nec aliquo modo de se ipso potest facere aliquam deceptio- 

 nem. Ad quaestionem ergo possumus dicere quod veritas semper habet ordinem ad 

 intellectum. Ponimus tamen aliquam veritatem in intellectu, quoad scilicet ad intelle- 

 ctum speculativum cuius veritas mensuratur a re. Ponimus etiam aliquam veritatem 

 in re, scilicet quoad intellectum practicum qui mensurat veritatem in re essentialiter. 

 In Deo autem est mensura et mensuratum, non quidem realiter distincta, sed secun- 

 dum nostrum modum intelligendi. Si quis ergo dicat veritatem esse inter intellectum 

 et verum, dicit quum (quod?) in intellectu non intelligitur veritas; sicut autem in 

 subiecto, veritas potest esse in re. Ad rationes responsio patet. 



Ad primam, dico quod aurum est verum et eius veritas consistit in adaequatione 

 rei ad intellectum, non quidem nostrum sed divinum. Est enim verum quia imitatur 

 veram ideam auri qui est in mente divina, et non ponimus veritatem consistere in 

 ordine ad intellectum nostrum, aliter enim sequentur inconvenientia quae adducit Ari- 

 stoteles, quarto Metapkysicorum contra antiquos putantes omnia, quae videbantur nobis, 

 esse vera. Ad alias quoque patet solutio; veritas enim, ut dictum est, aliquo modo est 

 in re, et de deo iam dictum est quod in eo est veritas. 



Utrum substantia materialis inlelligatur per propriam speciem. 



Quaeritur hic, propter dieta Averrois, utrum substantia materialis intelligatur per 

 propriam speciem. Joannes movet hanc quaestionem supra, sed iste locus videtur mihi 

 convenientior de substaiitiis immaterialibus. Clarum est quod non intelligatur per spe- 

 ciem propriam, sed ex discursu, et arguitur quod sic, primo ex dictis hic, ubi dicitur 

 quod lapis non est in anima sed species lapidis; item in textu commenti decimiquarti 

 ubi dicit quod est in potentia ad omnes formas. Confirmatur, quum Averroes volens 

 probare intellectum possibilem esse immaterialem-,fundatur super hoc quod, quia est 

 receptivus omnium formarum, et omne recipiens debet esse denudatum a natura recepti, 

 quare non habebit aliquam materialem. Supponit ergo Averroes quod intellectus reci- 

 piat omnes formas, quod non est intelligendum secundum esse materialem. 



In oppositum arguitur: illud non intelligo per propriam speciem quod non habet 

 proprium phantasma, sed substantia non habet proprium phautasma ergo etc. Anterior 

 Ch. 187 verso videtur esse nota, et brevior probatur quia, cum phantasma sit motus factus a sensu 



