— 510 — 



videtur valere, quia dato hoc modo loquendi tunc nec homo aut brutum deciperentur aut 

 raro. Cuius experientia est in oppositum; contrarium probatur, et ponemus exemplum 

 de quodam pictore, qui ita pingebat uvam ut aves credentes eam esse veram ad 

 illam accipiendam volabant (sic); tunc ista avis quae movebatur ad uvam decipiebatur, et 

 tamen ibi non erat vera uva, ergo aliquid quod sentitur per propriam speciem, quam- 

 vis sit absens, potest creare sui cognitionem cuius oppositum dixit Scotus. Sed contra 

 quis diceret non esse similem, quum uva non cognoscitur ab ave per propriam speciem, 

 sed tantum avis cognoscebat accidentia, panis autem cognoscebatur per propriam spe- 

 ciem; contra sequitur quod aliquid cognoscatur per propriam speciem, et tamen in 

 eius cognitione sit deceptio; quia si sit aliquid album quod videatur esse lac ex colore 

 modo substantiae, et similibus, non tamen sit lac, tunc movebor ad tale obiectum ra- 

 tione dulcedinis; ergo per propriam speciem cognoscitur, et tamen decipior, quia si tale 

 obiectum gustetur non est dulce; ergo non sequitur ut non decipiamur circa illud 

 quod per propriam speciem cognoscitur. Sed dices ad hoc quod illa deceptio non pro- 

 venit merito sensus exterioris qui habet indicare talem dulcedinem, sed provenit error 

 merito phantasmatis qui non habet indicare de istis sensibilibus propriis; quia enim 

 aliqua phantasia videt albedinem coniunctam dulcedini, cum tali modo substantiae, ideo 

 mine quoque putat quod in tali subiecto sit dulcedo, sed hoc est mutare argumentum. 

 Ideo et ego do aliam responsionem. et dico quod proprium est phantasiae recipere spe- 

 ciem substantiae, dummodo ipsa sit bene disposita, et recipiat accidentia propria istius 

 substantiae. V. gr. si volo cognoscere endiviam {sic), non oportet tantum cognoscere eam 

 Cli. 189 recto p er gensum, sed oportet multa sensibilia congregare ad invicem, ut quod sit telis odoris, 

 saporis, coloris, numeri, substantiae, operationis et similia; et ista videtur esse expressa 

 mensPhilosophi primo huius, textu commenti undecimi, quando dicit quod quando cogno- 

 verimus multa accidentia propria, tunc de substantia habebimus aliquid ultimae dif- 

 ferentiae; et ita tuum argumentum non valet, quia infidclis, quando Eucharistia non 

 erat consecrata, non cognoscebat substantiam panis, quum non habebat accidentia 

 propria ipsius panis. Si enim ea cognovisset, etiam panem cognovisset, cum accidentia 

 propria sint inseparabilia a suo subiecto; sed hoc videtur mirabile quia videtur quod 

 infidelis cognoscat tam propria quam communia accidentia panis. Sed dices talia acci- 

 dentia esse communia et non propria, quum ista accidentia possunt separali a pane, 

 propria vero non possunt; quae si cognoscerentur ab eo, etiam panis cognosceretur. 

 Sed breviter isti tandem necessario confitentur quod substantia cognoscitur per 

 discursum ex collatione plurium accidentium ad invicem , propriorum scilicet et 

 communium. 



Altera responsio ad argumentum Scoti posset esse: prò quo sciendum quod ali- 

 quae propositiones reputantur verae et necessariae, interius tamen speculatae apparent 

 falsae, quamvis ab aliquibus accipiantur quam maxime, inter quos Scotus, et ita illa 

 propositio quam assumit tamquam concessam non est semper vera: quando enim dicit: si 

 est aliquid quod habet propriam speciem, in eius praesentia movet virtutem, non autem 

 in sui absentia, ista propositio est vera et habet veritatem in sensu exteriori, et ratio 

 est quia immediate movetur a re et ad extra. Sed in intellectu aut in sensu interiori 

 non est vera qualiter propositio debet accipi in proposito, nani sensus interior cogno- 

 Ch. 189 verso scit substantiam et non exterior 



