— 511 — 



Sustinendo tamen opinionem Scoti quia contra eum non est demonstratio, ad ea 

 quae sunt in oppositum potest dici: cum dicitur lapis non est in anima et intellectus 

 est in potentia ad omnes formas, dico quod, etsi talis non habeat propriam speciem, 

 habet tamen pròprium conceptum qui quoquo modo reputat talem rem. quo conce- 

 ptu intellectus devenit in notiti ara ejus. Sicut Deus non potest cognosci a nobis (') 

 et ita dicatur quod lapis est in anima per proprium conceptum, similiter et intelle- 

 ctus possibilis est omnia fieri per hunc modum; dico tamen unum quod Averroes vi- 

 detur esse in oppositum huius, quia dicit (?) in secundo huius, quod accidit sensui , ut 

 humanus est, cognoscere substantiam, iicet dictum illud possit extorqueri , sed eius 

 sententiam veram esse ita concedit etiam Scotus, quod sensus aliquo modo et invo- 

 lute cum ipsis sensibilibus cognoscit substantiam. Cognoscendo enim aliquid aggre- 

 gatum ex multis accidentibus, et ipsam substantiam cognoscit, sicut sunt rustici qui 

 cognoscunt lactucam et alias herbas ex aggregatane multorum accidentium simul. Porte 

 quod isti possent simul conciliari, sed de hoc vide quae dieta sunt, secundo huius, con- 

 tra expositionem textus commenti sexagesimitertii. 



Ch. 190 recto 



Utrum substantia producat speciem substantiae in phantasia, an aliud. 



Altera est dubitatio, si species substantiae sit in phantasia, quid est illud quod 

 producit eam ibi? non substantia quia substantia immediate non agit, ignis enim non 

 agit in quantum ignis, sed in quantum calidus ex libro De sensu et sensato; si accidens, 

 quomodo accidens potest producere speciem substantiae, cum nihil agat ultra terminum 

 proprium? Propter hoc aliqui Thomistarum putant quod species accidentis proprii produ- 

 cat in intellectu speciem utriusque, sed producit speciem substantiae in virtute substantiae. 

 Aliqui putant quod praeparato intellectu per speciem accidentis proprii, introducatur 

 species substantiae ab ipsa substantia, et hoc tenet Joannes: et concedit ipse substan- 

 tiam immediate agere; vel potest glosari illa propositio quod substantia non agit im- 

 mediate, quod sit vera tantum in actione reali; ista autem actio non est nisi spiritualis. 



Utrum intellectus in omni sua actione egeat phantasmate.^ 



Altera quaestio est utrum intellectus in omni sua actione egeat phantasmate, et 

 hoc, loquendo de intellectione coniuncta, quae est respectu nostri, per qnam non de 

 novo denominarmi!' intelligentes, iuxta illud in primo huius, quod intelligere vel est 

 phantasia vel non sine phantasia. In hac materia duo sunt quae faciunt difficultatem. Vi- eh. 190 verso 

 detur enim primo quod in omni nostra intellectione non egeamus phantasmate, ex textu 

 Philosopohi, ubi dicit quod si omnia sunt in imagine, non possumus intelligere sine 

 phantasmate; quare cum sit aliquid abstractum a materia ut Deus, et Intelligentiae, illud 

 poterimus intelligere sine phantasmate; et prò hoc maxime facit expositio Themistii 

 super textum trigesimum nonum. Item est ratio, quia, si aliqua non sunt in materia 

 ut substantiae abstractae et intentiones, ad quod opus est uti phantasmate ad intelli- 

 gendum illa? Tunc enim phantasma communicaret falsam cognitionem de talibus rebus 

 quum phantasmata sunt quanta et materialia, talia vero sunt abstracta ab istis. 



( L ) In sè per la sua sostanza. 



