— 512 — - 



Secuudum, quod facit difficultatem, est quia, si post actualem intellectionem, re- 

 rnanent species in intellectu, postquam intellectus fuerit habituatus per istas species, vi- 

 detur quod nullo modo egeamus phantasmate. 



In oppositum est Philosophus primo huius, textu commenti duodecimi, et hic te- 

 xtu commenti 35', ubi dicit quod neqnaquam est intelligere sine phantasmate, et expe- 

 rientia est in oppositum aeque, quia si non egeremas phantasmate ad intelligendum, tunc 

 laesa cogitativa,, bene possemus intelligere ac si non esset laesa. Similiter etiam di- 

 catur de qualibet alia virtute interiori. Ad nihil enim istae virtutes prodessent intel- 

 lectioni. Hoc autem est falsum, quia isti phrenesi laborantès, etsi sint viri docti, ex 

 altera tamen parte non possunt intelligere, licet in intellectu eorum siDt multi ha- 

 bitus et species. Mihi videtur quod, peripatetice loquendo, nihil possemus intelligere 

 sine phantasmate, loquendo de intellectione coniuncta. Cum vero dicatur: ad quid de- 



Ch. 191 recto serviret intelligeudo ea quae non sunt coniuncta materiae: de hoc Plato voluit quod 

 intelligendo abstracta non utamur phantasmate et hoc est verum secundum eius opi- 

 nionem, quia ipse voluit quod ab aeterno anima nostra esset piena specie-bus a Deo 

 datis et non de novo acquisitis, eo modo quo posuit Arjstoteles. Sed secundum sen- 

 tentiam Aristotelis aliter est dicendum, supponendo: primo, quod si abstracta intelli- 

 gimus, solum in ordine ad ista mateiialia intelligimns, negando, et dividendo ab illis 

 conditiones materiae, sicut dicit hic Themistius qnod iramaterialia materialiter co- 

 gnoscimus; quod si haberemus perfectam notitiam de abstractis, qualiter habeni Intelli- 

 gentiae, aliter esset dicendum ad argumentum. Ergo dicitur quod phantasmata deserviunt 

 nobis ad intelligendum abstracta, quia aliter non possemus ea intelligere, et non con- 

 cluderet si abstracta perfecte intelligeremus. Ad auctoritatem Aristotelis dicitur quod 

 suum argumentum peccat per fallaciam consequentis, quae est a destructione antece- 

 dentis, qualiter non valet; vel aliter, quod alludit ad cognitionem illam per quam 

 sumus felices, in qua non egemns phantasmate; ideo dicit Themistius quod illa propo- 

 sitio est vera de intellectione quoad nos. 



Ad alteram difficultatem, quando dicitur: si habitus sunt in intellectu ad quid 

 egemus phantasmatibus? Hoc argumentum non habet vim contra Av erro em, quii m in 

 textu commenti trigesimi, aperte dicit universalia intellecta colligata esse cum imagi- 

 nibus, et ideo si sunt cum eis colligata, semper egemus phantasmate, sed contra Chri- 

 stianos et maxime contra Thomam argumentum habet vim, quuui tenemus quod in 

 anima separata remaneant hae species acquisitae in hoc mundo, et tamen tunc non 

 egemns phantasmate; ergo eadem ratione videtur quod nec nunc egeamus. Thomas sic dicit 

 quod iste est ordo naturalis ut quamdiu anima sit coniuncta corpori, semper egeat 



Ch. 191 verso phantasmate ad intelligendum, non autem cum separata est a corpore 



Ulrum cogitativa vel alia virtus interior serviat intellectuali operationi. 



Altera quaestio est: cum sint tres virtutes interiores, imaginativa, cogitativa, et 

 memorativa, quaeritur quaenam sit illa quae immediate serviat intellectuali operationi. 

 Notum est enim operationem intellectus dependere ab istis virtutibus; non est autem 

 possibile quod dependeat aeque primo ab omnibus tribus, quare erit una quae imme- 

 diate serviat ipsi. Ista difficultas consistit in hoc, quia ex quo intellecta universalia 



