— 513 — 



sunt colìigata cimi mtentionibus universalibus, ut dixit Avervoes in commento 39°, et 



depeodent ab eis in esse et conservar!, et cnm ponimus habitus remanere in intellectu 



cessata actuali intellectione; Iicet Avicenna sit in oppositum, tamen in secta Peripa- 



teticorum videtur sibi contradicere. Si ergo habitus remanent in intellectu et dependent 



a phantasmatibus, videtur quod cogitativa non sit illa quae immediate "serviat intelle- 



ctuali operationi, quia cogitativa non servat phantasmata, sed est in medio imaginativae, 



quae servat species sensatas, et memorati vae quae conservat species insensatas. Cum . 



ergo species in cogitativa non conserventur, sed statim deleantur, videtur quod si ipsa 



esset ministra ipsius intellectus, quod etiam species non remanerent in intellectu, ex 



quo species sunt colligatae cum intentionibus imaginatis; quare videtur dicendum quod 



virtus serviens intellectui sit memorativa respectu specierum insensatarum, aut ima- 



ginativa respectu specierum sensatarum; ex altera parte videtur quod talis non sit 



imaginativa aut memorativa quum virtus immediate serviens intellectui debet esse 



nobilissima omnium forniarum materialium, et propria hominis ut homo est, sed talis 



virtus non est memorativa aut imaginativa, ergo. Anterior patet ex dictis supra et Ch. 192 recto 



maxime in commento vigesimo et trigesimo tertio; brevior probatur quia memorativa 



aut imagitativa non est forma nobilissima inter alias formas nobiles, sed talis est 



cogitativa quae est propria hominis in quantum homo; per eam enim virtutem homo 



differt ab aliis animalibus, cum ipsa careant cogitativa, licet memorativam et imagi- 



nativam habeant, et loco cogitativae habent aliam virtutem ut existimativam. 



In hac quaestione ut in ceteris multi sunt modi dicendi. Joannes in quaestione 15* 

 et satis iugeniose, videtur dicere quod ad creandam intellectionem non solum requiritur 

 species intelligibilis, sed etiam actus virtutis cogitativae, quia actus est sicut dispositio 

 necessario requisita ad creandam intellectionem; sed ad hanc speciem intelligibilem non 

 requiritur iste actus, scilicet immediate quantum ad speciem pendentem (?) a virtute 

 memorativa, quae, cum sit virtus conservativa, potest conservare species existentes in 

 intellectu; et ita tenet Joannes quod ad causandam speciem intelligibilem in intel- 

 lectu, non requiritur iste actus virtutis cogitativae, imo nih.il facit ad hoc; sed illud 

 quod immediate ministrat intellectui, quoad causandas species intelligibiles, est virtus 

 imaginativa aut memorativa: memorativa quoad species insensatas, imaginativa quoad 

 species sensatas, et quia hoc non videtur sufficere prò intellectione causanda, ideo prò 

 hoc ponit alium actum specialiorem actu imaginativae aut memorativae , qui actus 

 est sicut dispositio necessario acquisita ad intellectiones, et quoad istum actum im- 

 mediate dependet a cogitativa, et cessante ista actione cogitativae cessat actualis 

 intellectio, et ita vult quod, quoad ea quae remanent in intellectu, dependeat a memo- 

 rativa et quoad intellectiones a cogitativa, et habet prò se dictum Commentatoris com- 

 mento 33° ubi, in fine commenti, dicit quod sine hac virtute imaginativa nihil anima 

 intelligit. Si quis teneret hanc opinionem, haberet modum respondendi ad hanc quae- Ch. 192 verso 

 stionem satis probabilem, et tunc secundum hoc patet responsio ad argumentum. Quia 

 enim dicebatur non remanent in cogitativa species, sed bene in aliis virtutibus: di- 

 citur quod, quoad istum actum qui est conservare species, non dependet a cogita- 

 tiva, sed bene in hoc actu dependet a memorativa. Et patet etiam responsio ad al. 

 terum quum dependet etiam a cogitativa quoad illum actum. Secundum sententiam 

 Thomae esset difficilius respondere. Licet non viderim hanc materiam infinite tractam 

 Parte terza — Vol. III. 0 — Serie 2. a 65 



