— 519 — 



non est ausus solvere liane dubitationem , qui fuit tantus philosophus, tanto ma- 

 gis debemus nos modeste loqui; sed quod dicam, dicam coniecturando , prò quo 

 sciendum quod aliqui sunt qui non laetantur aut tristantur nisi in re magna, licet 

 Stoici dixerint quod nec in magnis nec in parvis debemus laetari aut tristari. Verum 

 Plato et Aristoteles oppositum tenuerunt: in rebus magnis licet nos tristari aut laetari, 

 quia hoc est naturale. Neque est opinio Stoicorum quod non liceat in re magna. Unde, 

 ut scribitur, cum quidam stoicus haberet iter versus Athenas, dum esset in intinere 

 cecidit ex aere tempestas maxima; ex cuius adventu maxime turbatus est ille stoicus; 

 quod cum vidissent qui cum eo erant, dixerunt: tu qui stoicus es turbaris ita ista 

 tempestate? At ille dixit, conturbor quidem quia in re magna licet contristali. Aliqui 

 ergo sunt, qui in re magna solum tristantur, et laetantur modo in re parva; aliqui 

 vero sunt qui licet prudentes sint, ex aliqua modica re tristantur et laetantur, quod est 

 ex affectione et amore. Sicut cum essem Paduae accidit ut ibi fieret praeludium. Erat au- eh. 226 recto 

 lem quidam senex, qui habebat filiumin praeludio, qui si modicumbene se habebat, di- 

 latabatur os eius usque ad aures prò laetitia quam habebat erga fìlium; si non modice, 

 male se habebat et angustiabatur senex prò tristitia. Multi ergo in parvis laetantur, 

 aut tristantur. Ubi autem non sit affectio aliqua aut passio, in parvis non licet lae- 

 tari; hoc enim faciunt stulti, sed in rebus magnis licet tristari aut laetari. Hoc stante 

 possumus arguere quod olfactus sit in nobis imperfectus, quia cum non sit multa 

 unigenitas naturae hominis circa affectionem ad sensum olfactus, ideo sì non olfa- 

 cimus nisi cum laetitia aut tristitia, hoc arguit quod olfactus solum percipit magnas 

 differentias odorum, et ita olfactus arguitur imperfecrior. Modo cum sit unigenitas 

 maxima naturae hominis ad gustum et tactum, quia sunt sensus salvautes individuimi in 

 vita, ideo sive parvae, sive magnae sint saporum differentiae,in perfectione earum laetafcur 

 aut tristatur gust js, et ideo licet non gustemus nisi cum laetitia, aut tristitia, non tamen 

 sequitur quod sit gustus aeque perfectus sicut olfactus: quia ex quo non est laetitia 

 aut tristitia in parvis, sed solum in magnis, ubi non est affectio et homo non habeat 

 affectionem ad olfactum, ergo si non olfaciat nisi cum laetitia aut tristitia non perei - 

 piemus nisi magna olfactibilia; et ita sequitur olfactus imperfectio; modo cum homo 

 habeat affectionem ad gustum, licet non percipiamus gustabilia nisi cum laetitia aut 

 tristitia, non tamen ex hoc sequitur gustus imperfectio; quia licet non gustemus (nisi) Ch. 226 verso 

 cum laetitia, aut tristitia, tamen ex affectione quam habemus ad gustum, non solum 

 circa magna sed et circa parva gustabilia laetamur aut tristamur in perfectione eorum. 

 Ideo non sequitur etc. Quare. 



Quomoclo gustus sit quidam tactus. 



Circa textum et commentimi 101 1 oritur dubitatio quam movet Thomas, et praecipue 

 circa illam partem in qua Aristoteles probat quod gustus sit quidam tactus. Dubi- 

 tatio ergo est quia si gustabile est quidam tangibile, et gustus est quidam tactus, 

 ut dicit Aristoteles, non essent nisi quatuor sensus exteriores, non autem quiuque; 

 quia gustus non ponitur in numerum cum tactu, quia species non ponitur in nu- 

 merum cum suo genere. Gustus autem est species tactus, est enim quidam tacLus, ut Ch.228 v< 

 dicit Aristoteles, quare etc. Respondet Thomas quod, cum dicitur quod gustus sit quidam 



