— 521 — 



sentitur; dicitur quod sensibile propri um ab uno solo sensu sentitur per se et solitarie, Ch. 229 verso 



sed bene potest tale sensibile ab alio sensu sentiri non solitarie, sed ut est coniun- 



ctum cum alio sensibili; et sic in proposito, licet humor percipiatur a gustu, non tamen 



ex hoc tollitur, quando sit sensibile proprium sensus tactus, quia a solo tactu solitarie 



percipitur, et non ut est coniunctus cum alio sensibili. Si autem percipiatur a gustu, 



non percipitur ab eo solitarie, sed ut cum eo est sapor, qui est obiectum proprium 



gustus. Et sic satis. Teneatis responsionem quam volueritis. 



Utrum grave et leve sint substantiae. 



Modo in hoc quod dixit Commentator est dubitatio an grave et leve sint substan- 

 tiae. Pro parte affirmativa est Commentator, qui expresse hoc fatetur; prò parte vero 

 negativa sunt plurimae auctoritates Philosophi et rationes. Prima est auctoritas Phi- 

 losophi quinto Metaphysicorum textu commenti, 15 ! ubi expresse dicit quod sicut cali- 

 ditas et frigiditas sunt in tertia specie qualitatis, sic gravitas et levitas sunt in tertia 

 specie qualitatis, non ergo sunt gravitas et levitas forame substantiales. Cl>. 230 recto 



Secunda auctoritas Philosophi est in secundo De generatione, textu. commenti, ubi 

 vult idem , quare. Aliquae auctoritates adducerem, sed quia in istis duobus locis, 

 expressa intentione et per se determinat de gravi et levi, si vero alibi de hoc dicit 

 aliquid, ut in septimo Metaphysicorum ex incidenti, et cum (?) non ex propria intentione, 

 hoc modo, scilicet ideo, volo (vos) esse contentos bis duobus rationibus. Kationes vero 

 prò ista parte adsunt plures, prima vero est haec. Nulla contraria sunt substantiae, 

 grave et leve sunt contraria, ergo non sunt substantiae. Alteram ponimus per Aristote- 

 lem in cap. de substantia, ubi dicit quod in substantia non est contrarietas, ergo quae 

 sunt contraria non sunt substantiae. Illud idem dixit Aristoteles in quinto Physicorum. 

 Quod autem grave et leve sint contraria ponimus per Aristotelem quarto Coeli et in 

 secundo De generatione, quare. Secunda ratio est: nullum immediate productivum 

 operationum est substantia. Propositio haec accipitur a Philosopho in De sensu et sen- 

 sato, ubi dicit quod ignis, quatenus ignis, non est activus, (sed) quatenus calidus, et sic 

 non vult Philosophus quod ignis concurrat ut agens immediatum et per se ad aliquam 

 operationem effective, sed grave et leve immediate producunt motus ascensus et de- 

 scensus, ut ponimus ex primo Coeli, ergo. 



Tertia ratio. Nullum per se sensibile a sensu exteriori est subiectum. Ista est 

 communis conceptio, et quasi una maxima, quia, ut communiter dicitur, sensus non se 

 profundat usque ad substantiam rei. Verum est quod Commentator voluit quod sensus 

 non in quantum sensus, sed in quantum sensus humanus, cognoscit substantiam. Sed 

 Commentator in hac sua fatuitate deviat a veritate et sibi ipsi contradicit. Sed grave 

 et leve per se sentiuntur secundum sententiam Aristotelis. Non enim est obiectum, 

 sicut dicunt quidam paedagogi, quod grave et leve sentiuntur per accidens, quia Ari- 

 stoteles vult quod contrarietas levis et gravis cum contrarietate calidi et frigidi faciat 

 tactum esse plures sensus; quod non esset si grave et leve essent sensibilia per 

 accidens; sensibilia enim per accidens non plurificant sensum, quare. Item vide- 

 tur irrationabile quod substantia cognoscatur a sensu, quia vix intellectus potest Cb. 230 verso 

 Parte terza — Vol. III. 0 — Serie 2. a 66 



