— 523 — 



locali. Haec etiam videtur sententia Commentatori s in digressione quae dicit quod non 

 cognoscnntnr grave et leve nisi mediante motu. In oppositum arguitur quod, cimi motus 

 sit sensibile commune, si non percipiatur grave aut leve nisi mediante motu, non sen- 

 tiuntur nisi mediante sensibili communi; cum autem sensibile commune non percipiatur Ch. 231 verso 

 sine sensibili contrario prius percepto, per quod ergo proprium sensibile perciperetur 

 motus ille mediante quo cognoscimus grave et leve? Quod si dicatis quod sensibile 

 proprium per quod motus cognoscitur sit calidum aut frigidum, hoc non videtur, 

 quia possumus sentire gravitatem aut levitatem nulla harum qualitatum percepta, quod 

 ergo erit proprium et per se sensibile per quod iste motus comprekenditur, non vi- 

 detur esse nisi calidum, quare. 



Ad nane dubitationem consuevi alias aliter dicere , sed inveni unam aliam re- 

 sponsionem quae melior est quam illa alia. Dicendum ergo quod prius percipio hoc 

 esse grave quam percipiam ipsum moveri, et sic de levi dicatur, et mediante gravi- 

 tate percipio motum gravis qui est sensibile commune. Sed dices: quod dices ad Commen- 

 tatorem quod dixit quod non sentitur gravitas aut levitas nisi mediante motu? Dico 

 quod hoc non dicit Commentator si bene inspiciantur verba eius, sed dicit Commentator: 

 non sentitur gravitas aut levitas nisi grave aut leve moveatur, et diceret: ergo non 

 percipitur gravitas et levitas nisi mediante motu. Primum enim verum est, secundum 

 vero falsum. Unde, licet motus sit prior natura quam perceptio illarum qualitatum, 

 prius tamen illae a sensu cognoscuntur quam talis motus, quare. 



Ch. 233 recto 



Numquid sensus tactus sint plures. 



Circa illam quaestionem. numquid sensus tactus sint plures secundum sit una 

 potentia, factum est argumentum quod est tale: si tactus essent plures sensus, non 

 tantum essent plures sensus exteriores, sed plures quam quinque; sed tantum sunt 

 quinque sensus exteriores, ergo tactus non est plures sensus sed unus. Ratio est bona 

 quia est contradictio talis facta ex destructione consequentis ad destructionem ante- 

 cedentis. Argumentum declaratur, quum si sensus tactus non esset unus sed plures, ad 

 minus essent duo sensus, quia minor numerus qui potest reperii! est numerus binarius; 

 sed alii sensus exteriores a tactu sunt quatuor: visus, auditus, olfactus et gustus; 

 modo duo et quatuor faciunt sex, ergo ad minus essent sex, et sic essent plures quam 



quinque et non tantum quinque Aristoteles ubicumque loquitur de sensibus 



exterioribus et etiam Ecclesiastes dicit: peccasti in quinque sensibus; quare sequitur 

 quod sensus tactus non sit plures sensus. 



In oppositum est Aristoteles in capite hoc. Ad hoc argumentum difficile est respon- 

 dere. Eespondet enim Thomas quod sensus exteriores sunt tantum quinque, et sensus 

 exteriores sunt plures quam quinque, nec ista contradicunt, quod declarat; nam sensus ex- 

 teriores, secundum species, sunt plures quam quinque, quum tactus sunt plures secundum 

 speciem,cum plures sint potentiae tactivae secundum speciem; et ita enumerando potentias 

 tactivas cum aliis quatuor potentiis aliorum quatuor sensuum exteriorum, secundum spe- 

 ciem plures sunt quam quinque sensus exteriores, seu potentiae sensuum exteriorum. Se- 

 cundum vero genus proximum, tantum sunt quinque sensus exteriores, quum potentiae ta- 

 ctivae conveniunt omnes in uno genere proximo, ratione cuius sunt ut una potentia: et sic 



