— 528 — 



coloribus; ergo et tactus iudicabit de omnibus qualitatibus tangibilibus et sic tenebimus 

 quod sit una potentia tactiva, quae omnes qualitates tangibiles comprebendat, ad hoc 

 ut inter illas possit ponere differentias et convenientiam. Dici possit primo conce- 

 dendo quod verum est quod non est visus qui iudicat de coloribus, sed est sensus 

 communis ; visus autem solum initiative concurrit ad hoc iudicium, sicut quod di- 

 cebatur de tactu. Vel aliter dicatis quod visus est qui ponit differentiam inter ipsos 

 colores, tactus autem non est qui ponit differentiam inter tangibiles qualitates, quum 

 est aliqua diversitas in visu et tactu: sed super hoc considera tu. 



Utrum sensus tactus sint finiti vel infiniti. 



Cum determinatimi sit in praeterita quaestione quod sensus tactus est plu- 

 res, oportet secundo loco videre an sensus tactus sint infiniti, an finiti et quia 

 clarum est quod non sunt infiniti , ergo finiti. Ideo cum sint finiti quaerimus 

 de modo eorum, quot scilicet sint sensus tactus, seu potentiae tactivae. In hoc quae- 

 sito reperiuntur multae ac variae opinion es. Aliqui tenuerunt quod duae tantum essent 

 potentiae tactivae, aliqui quod quatuor, aliqui quod quinque, aliisex, alii septem, ut 

 diximus, ergo. Una est opinio quae tenet quod potentiae tactivae sunt tantum duae, una 

 quae est perceptiva calidi et frigidi, et mediorum, alia quae est perceptiva humidi et 

 sicci et intermediorum. Aliae vero contrarietates tangibiiium aut reducuntur ad has duas 

 contrarietates primas et ab eisdem percipiuntur potentiis tactivis , aut sunt sensibilia 

 communia. Unde potentia perceptiva humidi et sicci perceptiva est duri et mollis, 

 Ch. 238 recto quum durum sicciim est, molle vero est humidum. Ideo per eamdem potentiam hanc 

 contrarietatem comprehendiinus per quam comprehendimus humidum et siccum; de 

 gravi autem et levi dicit haec opinio quod sunt sensibilia communia, ut videtur dixisse 

 supra Commentator, ubi dicit quod ista duo percipiuntur sine motu; et ita cum motus sit 

 sensibile commune, et grave et leve aut sunt motus, aut non percipiuntur nisi me- 

 diante motu-, erunt ergo grave et leve sensibilia communia; de aspero autem et leni 

 aliqui dicunt quod reducantur ad humidum et siccum, quia asperitas, scilicet in qua 

 una pars supereminet alteri, provenit ex siccitate: lenitàs vero ubi omnes parfces sunt 

 aequales et nullum alteri supereminet, provenit ab humiditate et ita reducitur haec 

 contrarietas ad contrarietatem quae est in humido et sicco. Ponimus ergo, secundum 

 hanc opinionem, qualiter omnes contrarietates tangibiiium percipiuntur a duobus po- 

 tentiis tactivis, et ita quod tactus sit tantum duo sensus. Aliquibus autem non placuit 

 haec opinio, et primo quoad hoc quod diximus de duro et molli, quod reducuntur ad 

 humidum et siccum, quia non cognoscimus durum per solam siccitatem; non enim 

 cognoscimus aliquid esse durum ex eo quod est siccum, sed ex eo quod est comprehen- 

 sivum (compressivum?) a tactu non cedit tactui; similiter nec percipimus aliquid esse 

 molle percipiendo illud esse humidum, sed ex eo quod videmus illud cedere tactui, et 

 sic haec opinio videtur falsa. 



Nec stat talis opinio cum mente Commentatoris, quia in hoc capite Commentator 

 vult quod per aliam potentiam percipiantur omnes hae qualitates tangibiiium. Unde, 

 secundum ipsum, alia est potentia calidi et frigidi, alia humidi et sicci, alia gravis 

 et levis; non autem secundum eius intentionem potentia perceptiva calidi et frigidi, 

 et potentia perceptiva humidi et sicci sunt potentiae perceptivae omnium aliarum 



